Table of Contents Table of Contents
Previous Page  9 / 48 Next Page
Information
Show Menu
Previous Page 9 / 48 Next Page
Page Background

9

Pobjeda

Nedjelja, 20. januar 2019.

Društvo

TIVAT -

Kapetan korvete

Branislav Gloginja iz

Apatina oficir je crnogorske

mornarice i prvi magistar

hidrografskih nauka koji

znanja i vještine usavršene

na postdiplomskim

studijama u saveznoj

američkoj državi Misisipi

primjenjuje na Jadranu.

Dio je tima koji obavlja mjere-

nja i proučavanja mora u okvi-

ruredovnihposlovaiterenskih

zadataka.

Budućidasusadahidrografska

istraživanja u ingerenciji dr-

žavnogcentrazahidrometero-

logiju i seizmologiju, benefite

od stečenih znanja i njihove

praktičneprimjene imajukako

vojni tako i civilni sektor u Cr-

noj Gori. Jer, bez hidrografije

se ne može zamisliti moderna

plovidba, pristajanje brodova,

niti bilo koja nautička aktiv-

nost nigdje na planeti. To je

disciplinakojaprikuplja, nudi i

usavršava krucijalna znanja i,

pojednostavljeno rečeno, po-

stavlja korisne markacije od

interesa za bezbjedno naviga-

vanje.

PLIMA

- Ako bismo nekome željeli da

na plastičan način približimo

čime se hidrografija bavi, od-

nosno kakve koristi mornari ili

pomorciimajuodnje,tomože-

mo objasniti na primjeru razli-

ke između oseke i plime na ne-

kompodručju. Ta je razlika, na

koju, osimMjesečevih sila uti-

ču i atmosferske prilike, odno-

sno vazdušni pritisak. Prosječ-

na oscilacija koja na dnevnom

nivou na našemdijelu Jadrana

iznosi četrdesetak centimeta-

ra, ukombinaciji sadrugimna-

vedenim elementima daje za-

nimljive brojke i odstupanja

–kažeGloginja zaPobjedu.

Drugim riječima, pojašnjava

on,osekaćebitiizraženijakada

je visok vazdužni pritisak i du-

va bura, a plima znatno jača

akopadneuvrijemejugaipada

pritiska jer voda onda „nije sa-

bijena“ već „diše“.

- Tako u Boki je najviše izmje-

rena razlika između najniže

oseke i najviše plime 1,3metra!

Kada znate taj podatak, utvr-

đen na osnovu višegodišnjeg

praćenja, on će biti od velikog

značaja prilikom postavljanja

pontona, određivanja dužine

lancaprilikomvezivanja,ilide-

finisanja takozvane hidrograf-

ske nule, kao utvrđene garan-

tovano bezbjedne kote za

plovne dubine na nekom po-

dručju. Riječju - čini razliku

između sigurnog pristajanja i

sidrenja i plovidbe - kaže ilu-

strativnoGloginja.

PRVI IZBOR

Otkud „panonski mornar“ na

Jadranu, pitali smo Gloginju

tokom nedavnog razgovora u

Tivtu,gdjesadaživiiradisasu-

prugom.

Objašnjava da je nakon završe-

nevojnegimnazije iMornarič-

ke akademije u Beogradu voj-

nu službu nastavio u vrijeme

SRJuCrnojGori, gdje jebiona

brodu zaduženom za nadzor

granice. Nakon 2004. godine

odlaziuNoviSadurječnufloti-

lu, međutim, već početkom

2006. godine odlučuje da je

more ipaknjegov prvi izbor.

Iste godine kada je Crna Gora

obnovila nezavisnost obreo se

u Hidrografskom institutu u

Lepetanima, Odjeljenju za hi-

drografsko obezbjeđenje bro-

dova. Ta jeustanova,međutim,

bila određena za gašenje jer

zbog nedostatka sredstava nije

bilo moguće da funkcioniše

kao zaokružen sistem.

Hidrografa nema previše u svijetu, tako da se držimo kao jedna velika porodica.

To znači mnogo i za konkretnu saradnju, razmjenu hidrografskih podataka na

nivou država, kao i zvaničnu saradnju u okviru vojnog saveza kakav je NATO

Plovidbabi bila rizik

bezhidrografije

SUSRETI:

Branislav Gloginja, oficir crnogorskemornarice i prvi magistar hidrografskih nauka u Crnoj Gori

Ima, čini se, posebne sim-

bolike u činjenici da je zva-

nje hidrografa A kategorije

u okviru saradnje i vojne

podrške SAD opremanju i

usavršavanju sposobnosti

naše mornarice Gloginja

stekao u JužnomMisisi-

piju.

One sklone literaturi Misi-

sipi će asocirati na velikog

Marka Tvena, čiji su junaci

i njihovi doživljaji bili idoli

djetinjstva.

Sami pseudonim velikog

pisca u sebi krije hidro-

grafsku terminologiju.

Mark Tven (mark twain)

u terminologiji brodskog

saobraćaja po rijeci Misi-

sipi značilo je komandu

momku zaduženomda

letvommjeri sigurnu zonu

plovidbe sa: „obilježi dva“.

Mislilo se na dva hvata.

Jedan hvat je 1,85 metara

ili šest stopa. Dakle, mark

tven bila je, današnjim

rječnikom rečeno, hidro-

grafska nula ispod koje

nije bila sigurna plovidba

za parobrode.

Inače, hvat se negdje raču-

na kao hiljaditi dio nautič-

ke milje (1.852 metra) koja

je prihvaćena mjera za dis-

tance na moru, ali i osnova

za preračunavanje brzine

u čvorovima...

MarkTven

>>

MULTI BIMVišenamjenski, ultrazvučni dubinomjer, njime

se snima morsko dno u realnom vremenu, dobijaju podaci o

dubinama i mogućimopasnostima na dnu.

>>

HIDROGRAFSKA NULA Chart datum je nivomora u

odnosu na koji su prikazane dubine na pomorskim kartama

izdanja ZHMS. Visinski datum koji se dobija na osnovu 18,6

godina praćenja plime i oseke.

>>

Mareografske stanice za mjerenje plimske amplitude

postoje u Baru i Kotoru, svakih šest minuta se registruju

podaci o plimi i oseki.

>>

DUBINA se svodi na srednji nivo nižih niskih voda živih

morskihmijena, ali će se prema IHO standardu dubina svo-

diti na LAT (Lawest Astronomical Tide) – Najniža astronom-

ska morska mijena (najniži nivomorske mijene koji se može

proračunati da će se pojaviti pod prosječnimmeteorološkim

uslovima u bilo kojoj kombinaciji astronomskih uslova).

Pojmovi

VećnarednegodinekadajeHi-

drometeorološki zavod Crne

Gore organizovao snimanje

Skadarskog jezera za potrebe

Crnogorske akademije nauka i

umjetnosti uvidjelo se da je za

takvasloženamjerenjapotreb-

na posebna služba koja u tom

momentu ni kadrovski niti

opremomnije postojala.

- Zato je 2009. formiranSektor

za hidrografiju i okeanografiju

priHMZ. Sektor jepreuzeo in-

frastrukturu, opremu i preo-

stalo osoblje Hidrografskog

centra Mornarice što je bila

osnova za razvoj nacionalne

hidrografske službe – pojaš-

njava naš sagovornik.

Ta je služba, zbog činjenica da

je Crna Gora mala država koja

teško da ima resursa da odvaja

paralelno znatna sredstva za

ovaj tip istraživanjanavojnom

i civilnomplanu, prema riječi-

ma Gloginje, na adekvatan na-

čin spojena u mješoviti ka-

drovsko-institucionalni tim

koji osplužuje i potrebe vojske

i Zavoda.

Gloginja je tokom decenije

usavršavanja lani postao prvi

magistar hidrografskih nauka

u Crnoj Gori zahvaljujući jed-

nogodišnjim specijalističkim

studijama u Misisipiju kroz

školovanje koje su platile SAD

kaovidpartnerskepodrške cr-

nogorskoj vojsci.

Uporedo su, kaže Gloginja, u

nekoliko navrata i u kontinui-

tetu dobijali i vrijedne donaci-

je opreme bez koje nijemogu-

će iole ozbiljnije hidrografsko

istraživanje.

NOVA ISTRAŽIVANJA

Zapravo, intenzivnija komuni-

kacija inicirana je 2012. godine

u okviru saradnje Vojske Crne

Gore sa Centrom za humano

razminiranje izVirdžinije.

Tadasupredstavnicitogcentra

boravili u Crnoj Gori sa poseb-

no obučenim delfinima za po-

tragu zaminsko-eksplozivnim

sredstvima umoru.

-Naredne 2013. godine nastav-

ljena je saradnja, a našoj vojsci

je doniran sidescan i magneto-

meter (otkriva magnetne ano-

malije u površini Zemlje). Te

godine, uz pomoć adekvatne

opreme diverzanti Pomorskog

odreda izvadili su sedam tona

eksplozivauokvirurazminira-

nja uKumboru - podsjećaGlo-

ginja.

Nakon toga, u avgustu 2017.

uslijedio je u okviru vojnoteh-

ničke saradnje njegov odlazak

na postdiplomske studije.

Bilojeto,kaže,usvakompogle-

du veliko iskustvo, nevjerovat-

naprilikazausavršavanje i pri-

mjenu usvojenih znanja kroz

praktičnuprovjerunaučenog.

- Hidrografa nema previše u

svijetu, tako da se držimo kao

jednavelikaporodica. Toznači

mnogo i za konkretnu sarad-

nju, razmjenu hidrografskih

podatakananivoudržava,kaoi

zvaničnu saradnju u okviru

vojnog saveza kakav je NATO

– ističe naš sagovornik.

NASTAVAKMISIJE

Njegov zadatak u okviru mje-

šovitog tima koji nastavlja mi-

siju u Zavodu za hidrometeo-

rologiju biće obavljanje svih

vrsta premjera za civilne i voj-

ne potrebe.

- Sve luke sudo sada snimljene

hidrografski, kao i najveći dio

Bokokotorskog zaliva. Prijav-

ljen jenovi INTERREG proje-

kat koji će pomoći u nabavci

veoma bitne opreme koja će

dodatnoosiguratiprikupljanje

relevantnih podataka od zna-

čaja za sigurnu plovidbu, po-

put valografskih plutača koje

mjeresmjer, učestalost i visinu

talasa i površinske struje.

Na pitanje da li i na koji način

podaci koje oni prikupljaju

mogu koristiti pomorcima,

Gloginja pojašnjava da postoji

red poteza koji se praktikuje

odprikupljanjadodistribucije

podataka.

- Zavod priprema podatke i

izrađuje elektronske naviga-

cijske karte ENC, koje daje

svjetskim firmama poput Pri-

mara koji dalje distribuira te

podatkena

tržište.Na

taj način

recimo Garmin ili neka slična

firma otkupljuje te podatke i

onda ih krajnjim korisnicima

nudi u vidu elektronskih navi-

gacionihkarata.Odtogaidrža-

va ima efekat i korist, kao i oni

koji plove, odnosno uplovlja-

vajuunaše vode – ističeGlogi-

nja.

Zaključuje da se tako, na prak-

tičan način, uočavaju dometi i

efekti hidrografskih istraživa-

nja bez kojih bi svaka plovidba

i daljebilane samo lijepaavan-

tura, već prije svega rizik za

bezbjednost posade, brodova,

ali i obalne infrastrukture.

I.PERIĆ

BranislavGloginja (usredini)

sadodjelediplome

Detalj saobukena specijalističkim

studijamauAmerici

Gloginja „ulovio“ i ražuna snimku

Topografski skenobale