Table of Contents Table of Contents
Previous Page  11 / 48 Next Page
Information
Show Menu
Previous Page 11 / 48 Next Page
Page Background

11

Pobjeda

Aktuelno

Nedjelja, 29. jul 2018.

u Crnoj Gori tek od 1929. godi-

ne, donošenjem Zakona o Srp-

skoj pravoslavnoj crkvi. Zato

savjetujemmanipulatorima

da traže druge modele doka-

zivanja svog postojanja, jer

navedeno je dio prakse među-

narodnog prava, stručne

pravne misli, normi koje dono-

si država, a ne crkva, pa bajku

o hiljadugodišnjempostojanju

u Crnoj Gori – zaboravite!

Pravno dokazati hiljadugodiš-

nje postojanje Srpske crkve u

Crnoj Gori, jednako je dokazi-

vo kao i moje učešće sa rim-

skim imperatoromNeronom

u spaljivanju Rima.

UNIŠTAVANJE

NASLJEĐA

Posebna sfera interesovanja

Crnogorsko-primorske epar-

hije su i spomenici kulture

Crne Gore. Držaoci su tih

objekata i cilj im je jasan –

uništiti i zatrijeti trag svemu

što je crnogorsko i ukloniti

materijalne dokaze istorije

Crne Gore.

Pod plaštomnebrige o kul-

turnomnasljeđu Crne Gore,

a posebno pod vladavinom

komunista, pristupili su „revi-

talizaciji“ tih objekata radi

prekrajanja istorije. Promjene

na spomenicima kulture

su nesporne u gabaritima,

volumenu, arhitekturi i fresko

pisanju. Posljedice takvog

samovoljnog postupanja su

katastrofalne i nenadoknadi-

ve. Na 80 odsto spomenika

kulture u posjedu crnogorsko

primorske eparhije izvršene

su takve promjene da su goto-

vo degradirani i dovedena je

u pitanje njihova spomenička

vrijednost.

Inače, pitanje zapuštenosti

spomenika kulture nije pro-

blem samo Crne Gore, već

gotovo cijele jugoistočne

Evrope. Restauracija zahtijeva

velika sredstva i posebno

tehničko i stručno znanje, pa

u nedostatku toga mora se

primijeniti osnovno pravilo

zaštitarstva - a to je konzer-

vacija. Timpostupkom želi se

sačuvati originalno tkivo jed-

nog objekta, jer je to osnovni

kriterijum vrednovanja spo-

menika kulture.

BahatimdjelovanjemMitro-

polije crnogorsko-primorske

izgubili smomnoge spome-

nike kulture, izgubili smo

dio istorije jednog naroda,

uništeni su dokazi postojanja

crnogorskog naroda. Što smo

dobili? Dobili smo vjerske

objekte strane kulture i tradi-

cije. Osnovno pravilo prilikom

gradnje nije ispoštovano, a

to je da se restauracijomne

smiju falsi ikovati umjetnički i

istorijski podaci. Restauracija

je stručan poduhvat čija je

svrha da se sačuva i otkrije

estetska i istorijska vrijednost

spomenika i zasniva se na

poštovanju starihmaterijala i

autentičnih dokumenata.

U članu 3 Međunarodne

povelje o konzerva-

ciji i restauraciji

(IKOMOS) stoji:

„konzervacija i

restauracija spo-

menika imaju

svrhu njihovog

očuvanja kao

umjetničkih

djela i kao

istorijskih svje-

dočanstava“.

Da nevedeno

ilustrujem. Tokom

1985. godine, na

spomeniku kulture

„Vlaška crkva“, na Ceti-

nju otpočeli su istraživački

radovi. Istraživanje je povjere-

no stručnim licima pod nadzo-

rom Zavoda za zaštitu spome-

nika kulture. Prilikom kopanja

temelja crkve, pronađen je

venecijanski novčić (koji je bio

u opticaju tokomXV vijeka),

pa je sasvim logično izveden

zaključak da je crkva nastala u

XV vijeku.

Što rade graditelji, istraživači,

stručnjaci Crnogorsko-primor-

ske eparhije? Poznato je da na

Skadarskom jezeru postoje

četiri manastira od posebnog

značaja za istoriju Crne Gore

od Balšića iz XIV vijeka, do

Petrovića. Nelegalno su izvo-

đeni radovi na Manastirima

pod rukovodstvomCrnogor-

sko-primorske mitropolije. Na

pojedinimobjektima uklonjeni

su originalni temelji i ugrađen

armirani beton!

Na ovomprimjeru vidimo

da nestaje istorijsko svjedo-

čanstvo o postojanju jednog

naroda, jer su tragovi iz XIV

vijeka uklonjeni (uklonjeni su

tragovi postojanja Balšića) i

time bi bila uklonjena istorija

Crne Gore do XX vijeka.

Da nastavim sa primjerima

negiranja crnogorske istorije.

U jugozapadnomdijelu Ostrva

cvijeća – poluostrvo Prevlaka

kod Tivta - nalaze se ostaci

arheološkog lokaliteta Pre-

vlačkogmanastira i antičkog

mozaika koji je proglašen spo-

menikom kulture.

IMOVINA I NOVAC

Ugovorom iz 2002. godine

i aneksom iz 2006.

godine sa Vojskom

SR Jugoslavije,

Srpska pravo-

slavna crkva

– Mitropolija

crnogorsko-pri-

morska postala

je vlasnik tog

kompleksa.

Njegova turistič-

ka i ekonomska

vrijednost mjeri

se milionima eura, a

posebno je značajna

istorija ovog lokaliteta.

Na lokalitetu su tragovi

antike, tragovi Vojislavljevića,

ali je to sve zanemareno i

nebitno, već se uporno vrše

arheološka istraživanja da se

nađe trag Nemanjića i potvrdi

mit o trovanju nekoliko stoti-

na pravoslavnih sveštenika.

Uz sve navedeno, sampo

sebi Ugovor je apsolutno

ništav, jer se po tada važećem

Zakonu o zaštiti spomenika

kulture, spomenik kulture nije

mogao prodavati. Na nego-

dovanje javnosti na pomenuti

čin, Mitropolija je mirno odgo-

vorila „da je povratila ono što

joj je ranije pripadalo“.

Država Crna Gora mora da

vrati ono što joj pripada.

Prvenstvenomora povratiti u

vlasništvo spomenike kulture.

Ova obaveza je i međunarod-

nog karaktera, jer Crnu Goru

obavezuje Konvencija o zaštiti

nasljeđa arhitekture (Granad-

ska koncencija) usvojena na

drugoj konferenciji ministara

Evrope 1985. godine. Odred-

be te konvencije ukazuju na

nužnost krivičnog gonjenja

do kazne zatvora za sve koji

izvode nedozvoljene radnje

na spomeniku kulture, traži se

povraćaj svih objekata u pre-

đašnje stanje, do prinudnih

mjera otuđenja vlasništva.

U sferi spomeničkog prava ne

postoji međunarodno-pravna

zaštita – sve je u nadležnosti

nacionalnog zakonodav-

stva, pa zato divlji graditelji i

falsi ikatori istorije ne mogu

računati na pomoć spoljnih

faktora.

Ukoliko se želi sačuvati crno-

gorska istorija, državni organi

moraju biti odlučni da se svi

nelegalno izvedeni radovi na

spomenicima kulture vrate u

prvobitno stanje ili poruše, što

je obaveza po nacionalnom i

međunarodnompravu. Neće

se valjda desiti nemoguće

– da se vjerski objekti – spo-

menici kulture legalizuju po

odredbama Zakona o legali-

zaciji bespravno podignutih

objekata.

CRNOGORSKI IZAZOV

Crna Gora je pred ogromnim

izazovom. Sama najava raz-

matranja zakona o vjerskim

slobodama stvara paniku u

crkvi. Mitropolija crnogorsko-

primorska želi da zadrži status

quo. Usvajanjem zakona gube

se njihove poluge opstanka,

bezakonje, anarhija, bezvla-

šće, mitomanija, manipulacija

narodom, vraćanje neza-

konito prisvojene imovine i

kulturnih dobara Crne Gore.

Zato prijete. Tako, Sveti Sinod

SPC, dostavlja Vladi Crne Gore

upozorenje, najviši crkveni

velikodostojnici svojim izja-

vama žele da izazovu sukobe,

priprema se vjerni narod za

odbranu „ugroženog“ srpstva

i počinje se sa medijskim

linčom i lažima. Što tek čega

Crnu Goru nakon razmatranja

i usvajanja zakona o vjerskim

slobodama?

Ukoliko podlegne pritiscima,

ucjenama i prijetnjama iznu-

tra i spolja, država Crna Gora

izgubiće domaći i međuna-

rodni kredibilitet.

Na kraju, predlažemda se radi

provjere navoda u ovom tek-

stu uradi sljedeće:

- Da se građanima Crne Gore

učini dostupnim i javnim, hro-

nologija upisa svih nepokret-

nosti Mitropolije crnogorsko-

primorske i njenih organizaci-

onih jedinica u Crnoj Gori;

- Da se objave izvještaji nad-

ležnih državnih organa o svim

nedozvoljenimpromjenama

na spomenicima kulture koje

su u posjedu Mitropolije crno-

gorsko-primorske;

- Da nadležni organi objave

podatke o broju sveštenih

lica u Mitropoliji crnogorsko-

primorskoj koji su strani

državljani;

- Da se obavijesti javnost da

li je Mitropolija crnogorsko-

primorska registrovana ili

evidentirana pred bilo kojim

državnimorganomCrne

Gore;

- Da se objave sve izjave

velikodostojnika Srpske pra-

voslavne crkve i Mitropolije

crnogorsko-primorske o drža-

vi Crnoj Gori i crnogorskom

narodu.

(Autor teksta je

advokat sa Cetinja)

ZaštoCetinjsko-

primorskamitropolija

strahuje od zakona o

slobodi vjeroispovijesti i

konačnomuređenju odnosa

države i vjerskih zajednica i

zašto će se boriti protiv njegovog

usvajanja? Dva su osnovna

razloga: prvo je pitanje

registracije; drugo je -

pitanje imovine

Građevinski radovi

nacrkvi naostrvuBeška

DevastacijaManastiraOstrog