Table of Contents Table of Contents
Previous Page  9 / 48 Next Page
Information
Show Menu
Previous Page 9 / 48 Next Page
Page Background

9

Pobjeda

Srijeda, 18. jul 2018.

Društvo

Piše:

Milivoj BEŠLIN

PODGORICA

- Odgovor Am ilohija Rado-

vića i njegove crkvene organizacije u Crnoj

Gori, upućen ministru kulture, iznenađuje

više slabom pismenošću, nego nepoznava-

njem i ignorisanjem istorijskih činjenica.

Pravo je svake crkve da svoje dogme zasni-

va na nerazumnim, neistinitim i nedokazi-

vim tvrdnjama. Na tome se zasniva sveko-

lika istorija religije. I baš zbog toga, nauka

je konstituisana u procesu emancipacije od

religije i u sukobu sa religijskim dogmama

– kao njihov opozit. Pretenzija bilo koje reli-

gije da ospori nauku nesreća je društva u

kojem je takav istorijski proces moguć.

Istorija je nauka. Ona ima svoj metod, usa-

vršavan od 19. veka, kada se kreiraju obrisi

moderne istorijske nauke. Kritička istorio-

gra ija ne dopušta relativizacije i smišljene

konfuzije kakvih je prepuno neuko saop-

štenje Am ilohijeve crkvene organizacije u

Crnoj Gori. Tvrdnja da ličnost Draže Mihai-

lovića nije dovoljno rasvetljena je apsolut-

na neistina. Dvadeseti vek obiluje istorij-

skim izvorima na osnovu kojih je moguće

utvrditi vrlo preciznu i naučno zasnovanu

interpretaciju. Svi relevantni fakti i detalji iz

života i rada D. Mihailovića su naučnoj isto-

riogra iji vrlo dobro poznati. Za one pisme-

ne i za one koji žele da čitaju. Samo krajnje

neuk ili beskrajno neobavešten čovek bi

mogao od lika i dela četničkog vođe da

pravi „homersko pitanje“.

Oko Mihailovića ne postoje „jednoznačna i

jednodušna mišljenja“, kaže dalje Am ilohi-

je Radović. Ovom tvrdnjom se ne dokazuje

ništa. O Hitleru ne postoje jednodušna

mišljenja. Pitajte vođstvo AfD-a. Pitanje

je relevantnosti i utemeljenosti tvrdnji.

Naučna istoriogra ija o D. Mihailoviću ovde

i u svetu ima preciznu i naučno fundiranu

interpretaciju koja je na tragu reakcija crno-

gorske države na najavu verske komemo-

racije u Herceg Novom.

Besmislica o „komunističkom“ sudskom

procesu govori da je Am ilohijeva crkvena

organizacija u Crnoj Gori u de icitu ne

samo sa poznavaocima pravopisa, istorije,

već i prava. Sudski proces Mihailoviću bio

je vođen prema tada važećim zakonima,

otvoren, javan, direktno prenošen na

radiju, sa stranim posmatračima iz zemalja

pobedničke, antifašističke koalicije – i istoč-

nih i zapadnih. Mihailović je imao najbolje

beogradske advokate toga vremena (Jok-

simovića i Đonovića), pravo na odbranu i

po ocenama pravnih stručnjaka, njegovo

suđenje je bilo znatno iznad pravnih

standarda Nirnberškog procesa. Tumačiti

pravne norme iz 1946. godine, današnjim

merilima je najblaže rečeno nonsens i ne

zaslužuje, zbog kardinalne neukosti, nika-

kav komentar.

U saopštenju krcatom neistinama, propa-

gandom i manipulacijama stoji i da je D.

Mihailović bio ministar odbrane i koman-

dant Jugoslovenske vojske u otadžbini.

Poluistina. Sa oba mesta je bio smenjen

pre kraja rata i to sa vrlo dobrim razlozima.

Najpre sa ministarskog mesta, dok mu je

komandu nad JVuO, aktom od 29. avgusta

1944. oduzeo kralj Petar II Karađorđević

zbog izdaje zemlje i kolaboracije sa fašistič-

kim okupatorom. Ubrzo, u proklamaciji od

12. septembra 1944. glava dinastije Kara-

đorđević je D. Mihailovića svrstala među

one „koji se oslanjaju na neprijatelja protiv

interesa svog vlastitog naroda i njegove

budućnosti“. Pozivom svimMihailovićevim

vojnicima da se priključe Narodnooslobo-

dilačkoj vojsci Jugoslavije, kralj Petar II je

zauvek zatvorio priču o tzv. nacionalnom

pomirenju.

Ono je izvršeno pod kapom partizanskog

antifašizma.

U saopštenju Am ilohijeve crkvene orga-

nizacije se pominje „poverenik u Zagrebu“

– jasno se cilja na kvislinga Sekulu Drljevića.

Ali i D. Mihailović ima svog poverenika u

Zagrebu, Ranka Brašića, zbog pregovora

sa nadbiskupom Stepincem i Pavelićem.

Pred kraj rata Mihailović šalje izaslanstvo

višeg ranga, generala Svetomira Đukića i

Vladimira Predavca na pregovore sa Paveli-

ćem. Neka se crkvena gospoda obaveste u

knjigama o toku tih pregovora.

Narativ o Mihailoviću kao pokretaču otpo-

ra protiv fašizma u Evropi je komičan i

dostojan drumske mehane. Provincijalno

je i pomisliti, a sramotno tvrditi da u Evro-

pi, koja godinu dana i sedammeseci (do

početka rata u Jugoslaviji) ratuje protiv

Hitlera, svi čekaju na balkanskog pukovnika

da podigne steg otpora fašizmu. Za prva

saznanja o tome, preporučujem enciklope-

dije dostupne u osnovnim školama. Ratnu

i postratnu propagandu zaobiđite ovog

puta.

Lažni argumenti i pozivanje na Trumana i

De Gola spadaju, takođe, u nenaučno i van-

kontekstualno krivotvorenje istorije. Pred-

sednik Ruzvelt je ratni komandant SAD,

on ima svoje misije u Jugoslaviji i pregled

zbivanja na balkanskom ratištu. On je jedan

od kreatora politike Antihitlerovske koali-

cije koja 1943. okreće leđa D. Mihailoviću i

pruža punu moralnu i materijalnu podršku

Titu i partizanima kao „jedinim borcima

protiv fašizma“. U političkom smislu, Hari

Truman je prvi posleratni, odnosno hlad-

noratovski američki predsednik, naučite

nešto, gospodo crkvena! Hari Truman

nastupa sa pozicija lidera u jednom novom

ratu – protiv sovjetskog istoka. U to vreme,

1946. Tito je, posle Staljina, istočni lider sa

najviše samopouzdanja, zbog čega i ruši

dva američka aviona. Politički odgovor

američkog predsednika je bilo odlikovanje

D. Mihailoviću.

Naposletku, obrazloženje za odlikovanje ni

tada, tokom najvećeg jugoslovensko-ame-

ričkog neprijateljstva, nije negiralo četničke

zločine i kolaboraciju, već se fokusiralo na

spasavanje američkih pilota. O De Golu je

neozbiljno govoriti. On nije deo velike tro-

jice lidera Antifašističke koalicije, on nema

svoje vojne misije u Jugoslaviji i tokom rata

ne zna stanje na terenu u vlastitoj zemlji,

a kamoli na Balkanu. Najzad, gospodo

crkvena, samo jedan čovek ima svoje vojne

misije sve vreme rata u Jugoslaviji, na

različitim stranama i njegov sud je istorijski

nepobitan. Reč je o Vinstonu Čerčilu. On

o odlikovanju Mihailoviću nije ni pomislio.

Naprotiv, on je ključni protagonista podrš-

ke Titovim partizanima, jer odlično zna ko

se u Jugoslaviji jedini bori protiv fašizma, a

ko kolaborira. Sve ostalo su nedostojne teo-

rije zavere i laži nacionalističke ideologije.

I sasvim kratko, ali lako proverljivo...

Draža Mihailović nije otišao u šumu da bi

kolaborirao. Prvih meseci se bori protiv

okupatora. Mađutim, već 16. oktobra 1941.

šalje prvog emisara u okupirani Beograd da

uspostavi vezu sa nemačkom komandom.

Kapetan Matl 30. oktobra 1941. prenosi

fašističkoj komandi ponudu D. Mihailovića

da se stavlja „na raspolaganje za borbu

protiv komunista u saradnji sa nemačkim

Vermahtom“. Sutradan, Draža Mihailović

izdaje naređenje za napad na partizanske

(do tada savezničke) položaje na oslobođe-

noj teritoriji zapadne Srbije.

Kasnije je to potvrdio u više razgovora. U

selu Divci kod Valjeva 11. novembra 1941.

direktno i lično se nudi Nemcima kao

saveznik u borbi protiv partizanskog antifa-

šističkog pokreta, tražeći oružje od okupa-

tora. Precizan zapisnik sa tog razgovora je

sačuvan. Početkom 1942. „legalizuje“ prve

četničke odrede. Platu dobijaju od kvislin-

ga Nedića. Sa Nedićem i Ljotićem, a pod

nemačkom komandom, kao deo Srpskog

udarnog korpusa (SUK), Mihailović zavr-

šava rat na strani okupatora kao nepobitni

kolaboracionista.

U međuvremenu, stigao je da napiše

Instrukciju (20. decembar 1941) komandan-

tima na terenu u kojoj stoji uz glavni cilj čet-

ničkog pokreta – stvaranje velike Srbije, kao

drugi primarni cilj – etničko čišćenje hrvat-

skog i uništenje muslimanskog stanovniš-

tva. Još pre toga u septembru 1941. poslao

je program izbegličkoj jugoslovenskoj vladi

u kome stoji i „...omeđiti srpske zemlje i uči-

niti da u njima ostane samo srpski živalj...

pitanje muslimana rešiti u ovoj fazi“. Tamo

gde su imali prilike četnici su navedeni cilj

sprovodili u praksi. Mnoštvo izveštaja sa

terena je nepobitno svedočanstvo spovo-

đenja u praksi politike genocida. Stigao je

tokom rata Mihailović i da oštro kritikuje

svoj Avalski korpus zbog neaktivnosti.

Nakon toga usledio je pokolj u Vraniću

kod Beograda (decembar 1943). Među 67

ubijenih srpskih civila, najmlađa žrtva je

imala svega pet meseci. Nikoga Mihailović

nije kaznio zbog zločina ili kolaboracije,

ali je mnogima pretio zbog „neaktivnosti“

prema civilima koji su sumnjičeni za pomoć

partizanskom pokretu. Za vreme rata

Mihailovićevi četnici zarobili su i ubili Ljuba

Čupića u Crnoj Gori i dr Mladena Stojanovi-

ća u Bosanskoj krajini. Zaklali Ivana Gorana

Kovačića. Niko tako potresno i uverljivo

kao Ivan Goran Kovačić nije opisao ustaške

zločine nad Srbima u NDH. Treba li dalje?

Dokle? Huljama je teško dokazati, časnima

je i ovo suvišno.

Ipak, u jednom segmentu Am ilohijevo sap-

štenje pogađa cilj. Slavljenje Krsta Popo-

vića „podiže“ spomenik Pavlu Đurišiću u

Crnoj Gori. Crnogorski nacionalisti nikako

da shvate tu istorijsku zakonomernost.

Trinaestojulska i antifašistička Crna Gora,

jedini svetli primer na postjugoslovenskom

prostoru na kome se ne vijore kvislinške

zastave, ne sme da glori ikuje ni jednu

kolaboraciju – ni srpsku, ni bošnjačku, ni

hrvatsku, ni albansku, ni crnogorsku. Tri-

naestojulska i antifašistička Crna Gora nije

jedan od – već jedina Crna Gora.

Parastos D. Mihailoviću je slavljenje: izdaje

zemlje, kolaboracije, ideje velike Srbije,

istrebljenja muslimanskog naroda, nestan-

ka Crne Gore i nepostojanja Crnogoraca.

Država i vlada koje to dopuste, dovode u

pitanje razloge vlastitog postojanja. Pravo

na religijska uverenja i princip verske tole-

rancije prestaju onoga trenutka kada jedna

crkvena organizacija tako duboko zagazi

u političko polje i postane „kišobran“ za

neofašizam, diskriminaciju i istorijski revi-

zionizam. Vreme idejnih rasprava u Crnoj

Gori je prošlo. Politički i ideološki inspirato-

ri izdaje od 16. oktobra 2016. moraju pod-

neti pravne i druge konsekvence za svoja

nedela. Bez rešenja otvorenog crkvenog

pitanja Crna Gora nije dugoročno održiva,

jer generator nasilne političke kulture osta-

je kao trajni faktor destabilizacije države i

negiranja identiteta. A za istoriju ne brinite,

Am ilohije neće napisati novu istoriju Dru-

gog svetskog rata u Jugoslaviji. On piše

samo istoriju svoga vremena i vlastitog

beščašća.

Stav

Politički i ideološki

inspiratori izdaje

od 16. oktobra 2016.

moraju podneti

pravne i druge

konsekvence za

svoja nedela. Bez

rešenja otvorenog

crkvenog pitanja

Crna Gora nije

dugoročno održiva,

jer generator nasilne

političke kulture

ostaje kao trajni

faktor destabilizacije

države i negiranja

identiteta

Amfilohijeva

istorija beščašća

Mihailoviću

enje

stan je zločinkoji država, uko-

liko je država, mora spriječiti,

a organizatore sankcionisati.

Organizovanje skupa osudili

su i iz odbora DPS-a Herceg

Novi, navodeći da je riječ o još

jednoj provokaciji građan-

skog, multietničkog i antifaši-

stičkogHercegNovog.

- Uz neograničenu i bezrezer-

vnu podršku lokalne vlasti u

Herceg Novom, ova vjerska

organizacija (Mitropolija cr-

nogorsko-primorska) sada

bez imalo obzira, staje iza do-

gađaja koji direktno narušava

antifašističke vrijednosti i ži-

votni sklad za koji su se dece-

nijama zajednički borili i koji

sada baštine građani Herceg

Novog i Crne Gore - saopštili

su izDPS-a.

IzMitropolije cnogorsko-pri-

morske saopštili su kako oni

nijesu organizatori, već da su

ih pozvali iz hercegnovskog

udruženja „Srpski soko“ da

služe parastos.

- Parastos nije nikakav skup

gdje neko biva „slavljen“ ili

„veličan“, nego se vjernici,

predvođeni sveštenstvom,

mole za oproštaj nečijih grije-

hova i da se pokojnom podari

„milost Božija“. Svaki kršteni

čovjek ima pravo na to, ma na

kojoj strani bio tokomDrugog

svjetskog rata - navedeno je,

između ostalog, u saopštenju

Mitropolije crnogorsko-pri-

morske.

Ustvrdili su i kako jedino oni

danas okupljaju „potomke

svih zavađenih u tom nesreć-

nomratu“.

-Ovaj parastos je lokalna stvar

jednogsela i jednogudruženja

–poručili suoni.

Ž.K./K.K.

Policija

nebi

dozvolila

parastos

izvan

dvorišta

crkava

Ministarstvo unutrašnjih

poslova i Uprava policije

nijesu odgovorili na pita-

njaPobjedekojasmoupu-

tili u ponedjeljak hoće li

zabraniti skup, ali su se si-

noćoglasilisaopštenjemu

kojem su potvrdili da su

obezbjeđivali održavanje

parastosa ratnom zločin-

cu Draži Mihailoviću, isti-

čući kakosuvjerski obredi

održaniuvjerskimobjekti-

ma, te da policija ne bi do-

zvolilaodržavanjeovakvih

obreda na javnimmjesti-

ma.

Oni navode da su parasto-

si Dragoljubu Draži Mihai-

loviću održani u Hramu

Svete Trojice na Pelinskoj

Rudini –GornjiGrbalj i ucr-

kvi SvetogNikole u Žlijebi-

ma.

- Pošto je riječ o vjerskim

obredima koji se održava-

juuvjerskimobjektima,za

takve događaje nije po-

trebna prijava javnog

okupljanja predviđena

Zakonom o javnim oku-

pljanjima i javnim prired-

bama. Ovi događaji su

prošli bez incidenata. Na-

pominjemo da su službe-

nici Uprave policije bili

spremni da preduzmu

mjereiradnjeizsvojenad-

ležnosti da ne dozvole da

se ovaj događaj održi van

vjerskih objekata na jav-

nimmjestima–navelisuiz

Upravepolicije.

Skupuprisustvovalonekolikodesetinagrađana