Table of Contents Table of Contents
Previous Page  4 / 48 Next Page
Information
Show Menu
Previous Page 4 / 48 Next Page
Page Background

4

Pobjeda

Nedjelja, 8. jul 2018.

Ekonomija

Prof. dr Zoran Todorović o nansijskom izvještavanju i primjeni standarda

Profesionalnaetika treba

dabude isprednovca

Pad povjerenja

u nansijsko

izvještavanje

generalno

povećava rizik

ulaganja za

investitore,

nansijski

tokovi se

usporavaju, a to

naposljetku utiče

i na smanjenje

e kasnosti

tržišta kapitala,

upozorava

profesor

PODGORICA

Jedanod

uzrokaprevara i pronevjera

je štovlasnici imenadžeri

uljepšavaju slikuo finansij-

skompoložajupreduzeća i

prikazujuposlovne rezulta-

teboljimnego što jesu. Zato

jeveomavažnoda računo-

vođama i revizorimaprofe-

sionalna etikabude ispred

zarade, odnosnonovca, ka-

zao je zaPobjeduprof. dr

ZoranTodorović, autor

knjige ,,Kodeks etike za

profesionalne računovođe i

revizore“.

- Pad povjerenja u finansijsko

izvještavanje generalno po-

većava rizik ulaganja za inve-

stitore, finansijski tokovi se

usporavaju, a to naposljetku

utiče i nasmanjenjeefikasno-

stitržištakapitala.Zatofinan-

sijsko izvještavanje mora da

bude pouzdano i relevantno i

da rezultira istinitim i objek-

tivnim izvještajima, jer se ta-

ko obezbjeđuje stabilnost i

pouzdanost finansijskog si-

stema. Informacije moraju

biti kvalitetne. Korisnici in-

formacija treba da imaju vi-

sok stepen povjerenja, što

pruža sigurnost - upozorava

profesoridodajedainvestito-

ri,povjerioci,država…donose

poslovne i finansijske odluke

na osnovu informacija sadr-

žanihu izvještajima.

Poslovna etika je, kaže on,

svojevrsna „Biblija“ za raču-

novođe, revizore i menadže-

re.

- Zadatak profesionalnog ra-

čunovođe je da objelodani

istinu o finansijskim uslovi-

ma poslovanja i finansijskoj

poziciji kompanije ili bilo kog

drugogpravnog lica i dana taj

način obezbijedi uslove po-

vjerenja neophodne za tržiš-

nu ekonomiju. Zbog toga je

ključnoza računovođudabu-

deopredijeljenkaistini-sma-

traTodorović.

Brojni skandali, dodaje on,

ukazuju na neophodnost bo-

ljeg zakonskog uređenja ove

oblasti.

On podsjeća da ovlašćeni re-

vizorisvojimnezavisnimpre-

gledomfinansijskihizvještaja

daju kredibilitet i vjeru da

oni istinski predstavljaju

podatkenavedeneunjima.

NORME

- Do sada su učinjeni koor-

dinirani napori profesio-

nalnih računovodstve-

nih organizacija, ove

profesije, različitih

zakonodavnih i re-

gulatornihtije-

l a u pravcu

formulisanja

pravila i me-

h a n i z a m a

kontrole. To je

rezultiralo donoše-

njem internacionalnih finan-

sijskih standarda za izvještaje

- kaže Todorović i dodaje da

kodeks profesionalne etike za

računovođe i revizore - etička

pravila, načela, principiikon-

ceptualni okvir - predstavlja

skup etičkih normi koje regu-

lišuponašanje profesije.

Menadžment, čiji se učinak

procjenjuje na osnovu

informacija iz inansijskih

izvještaja, aktivno učestvuje

i, kaže Todorović, snosi

konačnu odgovornost za

pripremanje izvještaja.

- U takvimuslovima

održavanje povjerenja u

inansijsko izvještavanje

podrazumijeva nepristra-

snomišljenje o kvalitetu

izvještaja. U tom kontekstu

nezavisna revizija čini

sastavni dio sistema obe-

zbjeđenja javnog interesa.

Neetičnost je najčešće pred-

met razmatranja prilikom

inansijskog izvještavanja

koje obuhvataju nesprovo-

đenje vremenskih razgra-

ničenja prihoda, netačno

prikazivanje poslovnog

rezultata sa ciljemda se

plati manji porez na dobit ili

prilikom izbjegavanja poje-

dinih knjiženja koja utiču na

inansijski rezultat. U takvim

i sličnim situacijama ono

etično u računovođi treba

da prevagne i da izađe na

vidjelo - kaže on.

Dodaje da moraju i akcio-

nari da imaju odgovornost

i da je sankcionišu kod

menadžera.

- Finansijski izvještaji pred-

stavljaju jedan od instru-

menata kontrole kvaliteta

poslovnih odluka menad-

žmenta i zaštite interesa

povjerilaca - objašnjava

Todorović.

Menadžment

snosikonačnu

odgovornost

Kodeks profesionalne etike

računovođa promovišu dva

crnogorska zakona - o raču-

novodstvu koji je donesen

2016. i o reviziji iz 2017. kao i

međunarodni standardi revi-

zije, čija primjena je obave-

zna u finansijskom izvješta-

vanju.

- Etika je centralno pi-

tanje revizije i raču-

novodstva, to smatra i

Međunarodna federacija ra-

čunovođa - IFAC koja oku-

plja preko 175 punopravnih i

pridruženih članica iz više

od130zemalja -podsjećaon.

Samo je pitanje, kaže Todo-

rović, kako ljudima objasniti

da shvate da to nije hrišćan-

ska etika ili epistemio-

loška, već profesio-

nalna i bazirana na

kodeksima, praksi i

sudskoj praksi.

-Ljudi previše

prate ma-

smedijeiuglavnompogrešno

shvataju etiku, samo kao na-

ukuomoralu - kažeprofesor.

Todorović dodaje da nije za-

dovoljan nivoom profesio-

nalne etike u ovoj oblasti u

Crnoj Gori.

-UCrnojGori jošnijedovolj-

no zaživjela poslovna etika,

nadzor u preduzećima, in-

terna kontrola… Pojedine

kompanije, institucije i orga-

nizacije iako na papiru imaju

pravilnike o etičkom kodek-

su, ne poštuju ih dovoljno,

ostavljajući ih za posljednju

instancu primjene.

Iako piše u zako-

nima o računo-

vodstvu i reviziji

da se primjenjuje

Kodeksetikezapro-

fesionalneračuno-

vođe, mnogo se

na to ne osvrću

ili gledaju sa-

mo jedno iz-

d a n j e i z

2 0 1 0 , a

kodeks

s e o d

t a d a

nekoli-

ko puta mi-

jenjao i dopunjavao. Mo-

raju se pratiti aktuelna

izdanja, pravilnik o primjeni

Kodeksa etike i redovno ga

mijenjati i dopunjavati - kaže

Todorović i preporučuje da

se iz ove oblasti poveća edu-

kacija, istraživanja, radioni-

ce.

Onpodsjeća da javnost nema

informaciju da je neko odgo-

varao zbog kršenja etičke

norme i principa.

PROFIT

Pored različitih prilaza u po-

imanjuposlovne etike, ona je

nesumnjivo jedan od najvaž-

nijih faktora ubiznisu.

- Bez etičkog ponašanja pre-

duzeće teškomože očekivati

rast profita. Sa druge strane,

poštovanje etičkih principa

ne mora da dovede do nepo-

srednog povećanog profita,

ali na indirektannačindopri-

nosi i ugledu korporacije i

njenomuspjehu - pojašnjava

profesor.

Todorović ipakpriznajeda je

veliki izazovodrediti granicu

poslovne etike za svakog ru-

kovodioca, menadžera, ali i

zaposlenog.

- To je pitanje lične odluke,

vlastitog doživljaja situacije,

potreba, interesa imotiva, pi-

tanje vlastitog moralnog in-

Todorović kaže da je veliki broj prevara svjet-

skih razmjera, a za mnoge među njima niko

nije odgovarao.

- Među prevarama su Folksvagenova sa pro-

cijenjenom štetomod 1,87 milijardi dolara –

namještanje mjerenja emisije izduvnih gasova

iz dizel motora. PotomWorldcom skandal sa

štetomod 107 milijardi dolara – menadžment

objavljivao netačne podatke o navodno

uspješnomposlovanju, te Enron skandal sa

štetomod 74milijarde dolara. Podsjetimo da

je američka energetska kompanija ,,Enron“

bankrotirala 2001. zbog skandala sa prevara-

ma i to je bio najveći dotadašnji korporativni

bankrot u američkoj istoriji. Kompanija je

prikrivala ogromne dugove, osim toga je

ucjenjivala partnere na tržištu. Poznat je Libor

skandal sa štetomod devet milijardi dolara (u

kaznama). Ovaj skandal izbio je 2012. kada je

britanska banka Barclays priznala da je mani-

pulisala kamatnim stopama. Na tom spisku je i

Leman Brothers - šteta: 50milijardi dolara. Taj

globalni inansijski div je preko svojih direkto-

ra prikazivao da ima 50milijardi dolara više

vrijednosti u novcu, da bi, nakon otkrića 2008,

banka bankrotirala – objašnjava Todorović.

Takvi i slični skandali posljednjih godina polju-

ljali su povjerenje u računovodstvenu profe-

siju i doprinijeli jačanju važnosti inansijskog

izvještavanja i njenom kvalitetu.

Zamnogesvjetskeprevarenikonijeodgovarao

Objašnjavajući „etičku“

razliku između računovođe i

advokata, profesor je citirao

teoretičare Marka Šefersa

i Majkla Pakaluka. Advokat

je, navode oni, dužan prven-

stveno prema svom klijentu,

što ga često primorava da se

koristi sredstvima koja omo-

gućavaju klijentu da izbje-

gne zakon i njegove kazne.

- Javni računovođa ima duž-

nost prema svom klijentu,

ali i javnosti, a to je da obje-

lodani istinu i samo istinu i

ništa osim istine – objasnili

su Šefers i Pakaluk.

Razlika

između

računovođa

iadvokata

tegriteta, ali i kulturnog na-

sljeđa, očekivanja i pritisaka

koji dolaze iz organizacije i

okruženja – smatra Todoro-

vić.

MiraPOPOVIĆ MILOVIĆ

POSLOVNAETIKAJE„BIBLIJA“ZARAČUNOVOĐE,

REVIZORE IMENADŽERE:

ZoranTodorović