Table of Contents Table of Contents
Previous Page  8 / 48 Next Page
Information
Show Menu
Previous Page 8 / 48 Next Page
Page Background

8

Pobjeda

Nedjelja, 1. jul 2018.

Društvo

Primjena novih tehnologija u susret poglavlju 27

„Pametno“

upravljanje

otpadom

PODGORICA

Zahvalju-

jući napretkuraznih indu-

strija, ali prije svega infor-

maciono-komunikacionih

tehnologija, koncept „pa-

metnihgradova“postao je

stvarnost uvisokorazvije-

nimzemljama. Napredno

upravljanje saobraćajem,

zgradama, električnom

mrežomi odlaganjemot-

padaomogućilo je grad-

skimvlastimadautičuna

smanjenjepotrošnje ener-

gije i zagađenjavazduha i

takoživot ugradovima

učineboljimi udobnijim.

EFIKASNOST

Ususretotvaranjupoglavlja

27, koje se tiče zaštite život-

nesredine, postojinizrješe-

nja, a nedavno su predstav-

ljene i pametne tehnologije

u ovom sektoru. Vanredni

profesor sa Elektrotehnič-

kog fakulteta Vladan Radu-

lović za Pobjedu ističe da

primjena pametnih tehno-

logijau svakomsektoru, da-

kle i uupravljanjuotpadom,

može da doprinese pobolj-

šanju efikasnosti rada, sma-

njenju operativnih i drugih

troškova.

- U ovoj oblasti postoji niz

rješenja koja se mogu pri-

mijeniti radi dostizanja ci-

ljeva - kazao jeRadulović.

Univerzitet Crne Gore pod

pokroviteljstvomkompani-

je Siemens i grada Podgori-

ca nedavno je predstavio

studiju ,,Podgorica kao pa-

metan grad“.

Kako naglašava naš sagovor-

nik, pametne tehnologije u

upravljanjuotpadomsemogu

razmatrati kroz nekoliko faza

i to: sakupljanje, recikliranje,

transformacija otpada u ener-

giju i odlaganje.

- Prikupljanje čvrstog otpada

u opštini je relativno skupa

aktivnost koja ima i zagađuju-

ći efekat naokolinu.Uopštem

smislu prikupljanje otpada

zahtijeva veliki broj zaposle-

nih (fizičkih radnika i vozača)

kojiupravljajukamionimako-

ji emituju izduvne gasove u

okolinu. Pametna rješenja za

sakupljanje otpada mogu eli-

minisati nepotrebne odlaske

kamiona za sakupljanje otpa-

dana lokacijena kojimanema

dovoljno otpada, čime se di-

rektno smanjuju troškovi za

gorivo i efekat izduvnih gaso-

va, uz smanjenje srodnihope-

rativnih i troškovaodržavanja

vozila za sakupljanje - kaže

Radulović koji dodaje da su

tehnologije recikliranja, tran-

sformacije otpada u energiju i

odlaganje tehnološke opera-

cije u kojima se uticaj pamet-

nih tehnologija u najvećoj

mjeri odnosi na optimizaciju

ovihprocesa i poboljšanje efi-

kasnosti.

- U pojedinim gradovima ra-

zvijajusesistemisaoznakama

preko radiofrekventnih iden-

tifikacija (RFID). Oznake su

povezane sa određenim sta-

novnikomili adresomi, slično

bar kodu, mogu se očitati

pomoću opreme na vozilima

za sakupljanje. Sakupljene

RFID informacije se šalju u

gradsku bazu podataka gdje

se mogu analizirati kako bi se

gradovima pomoglo na neko-

likonačina - kažeRadulović.

Tako na primjer, ističe on,

RFID omogućava kamionima

snimanjetežine inivoapunje-

nja kanti.

- Analiza ovih podataka omo-

gućavakomunalnimpreduze-

ćima da optimizuju puteve i

rasporedezaprikupljanje.Re

-

zultat je manji broj kamiona

koji rade manje puta, a rezul-

tati smanjuju emisije izduv-

nih gasova i zagađenje vazdu-

ha.TehničkastudijaEvropske

komisije o upotrebi RFID u

industriji reciklaže pokazuje

da upotreba RFID sistema

može smanjiti troškove saku-

pljanja otpada do 40 odsto

usljed smanjenja potrošnje

goriva i zagađenja vazduha -

naglašava naš sagovornik.

Druga upotrebaRFIDoznaka

je, kako dodaje, praćenje koji

stanovnici postavljaju svoje

otpatke ukante za reciklažu.

Gradovibizatimmogliusmje-

riti edukativneprogramepre-

ma onima koji ne učestvuju u

reciklaži, obezbijediti podsti-

caje za ljude koji recikliraju

itd.

Radulović objašnjava i Sistem

za obavještenje građana o ser-

visnim informacijama koji bi

omogućio pristup informaci-

jama zainteresovanim kori-

snicima putem lako dostu-

pnih medijuma (u današnje

vrijeme najpogodnije su apli-

kacije zamobilne telefone).

- Putem aplikacije treba da se

objavljuju sve vijesti vezane

zakomunalni sistem, razvojni

projekti, modernizacija, naja-

ve radova koji će se obavljati

na cijeloj teritoriji grada, kao i

najave događaja koji će se od-

vijati u gradu, informacije o

izmjenamarežimasaobraćaja

u dijelovima grada gdje se

obavljaju radovi, kao i infor-

macije od javnog značaja,

informacije o redovima i iz-

mjenama redova vožnji

gradskog, prigradskog ime-

đugradskog javnog putnič-

kog prevoza, spisak svih

brojeva telefona gradskih

službi, spisak svih brojeva

taksiudruženja…-ističeRa-

dulović.

Pored ovih informacija, na-

pominjedasavremenisiste-

mi za obavještavanje građa-

n a o s e r v i s n i m

informacijama treba da

imaju mogućnost prijave

problembilo putem aplika-

cije ili telefonskog poziva.

- Prijavljivanje problema

treba da omogući korisnici-

ma da sa lica mjesta mogu

prijaviti komunalni pro-

blem, sa fotografijom pro-

blema, koji se odmah šalje u

bazuprijava i odstraneope-

ratera prosljeđuje nadlež-

noj službi, a sugrađanina

koji je prijavio problem u

najkraćemrokukontaktira-

ju operateri radi eventual-

nih dodatnih informacija.

Kada se dobije odgovor od

službekoja jenadležna i ko-

jojjeproblemprijavljen,ko-

risnik aplikacije se telefon-

skim putem obavještava o

odgovoru - objašnjava Ra-

dulović.

On naglašava da su predno-

sti ovakvog načina prijema

prijavavišestruke.Prijesve-

ga snimanje telefonskih

razgovora, čime će se izbje-

ći sve nedoumice vezane za

prijem, prosljeđivanje pri-

java nadležnim službama u

kratkomvremenskomperi-

odu, brža komunikacija sa

građanima u vezi s pruža-

njem usluga javnih komu-

nalnih preduzeća i drugih

subjekatakojimajegradpo-

vjerio obavljanje komunal-

nih djelatnosti kao i elek-

t r o n s k a e v i d e n c i j a

primljenihprijava.

SREDSTVA

Što se tiče sredstava koja su

potrebna za uvođenje pa-

metnih tehnologija u oblast

odlaganja otpada, ističe da

jeključnodaopština radi na

pripremi projektne doku-

mentacije.

- Treba da postavlja ciljeve

uštede energije i smanjenja

troškova, priprema studije

izvodljivosti, priprema pri-

jedlogeprojekataiprocijeni

uštede troškova i resursa

prije traženja finansiranja.

Sa takvom preduslovima

mogu se dobiti i povoljni

uslovi za finansiranje - ka-

zao je Radulović koji savje-

tuje da je prije donošenja

konačnih odluka potrebno

prethodno napraviti detalj-

nije analize koje treba da

pokažu koja su rješenja naj-

povoljnija i koja će dati naj-

bolje rezultate.

-Usvakomslučaju, odabra-

na rješenja treba da budu

usklađena sa konkretnim

uslovima primjene - poru-

čio je profesorRadulović.

N.KOVAČEVIĆ

Jadno od povoljnosti primjene pametnih tehnologija su i

kante za otpatke sa sabijanjem sadržaja.

- One imajumogućnost da mješoviti ili speci ični sadržaj (pla-

stiku, papir i sl.) sabiju pomoću ugrađenihmehaničkih kom-

presora i na taj način se postigne povećanje kapaciteta kante

i smanji potreba za njenim čestimpražnjenjem. Posljedično

se smanjuju troškovi zaposlene radne snage i optimizuje

poslovanje komunalne službe. Ovakve kante za svoj rad

koriste električnu energiju koja se može dobiti iz sopstvenog

izvora putem solarnih ćelija i malih baterija za akumulisanje

električne energije - kazao je Radulović.

Kantekoje ,,zipuju“smeće

Primjena

pametnih

tehnologija

u svakom

sektoru, dakle

i u upravljanju

otpadom, može

da doprinese

poboljšanju

e kasnosti

rada, smanjenju

operativnih i

drugih troškova

- kazao je

profesor Vladan

Radulović sa

Elektrotehničkog

fakulteta

Što se tiče sredstava

koja supotrebna za

uvođenje pametnih

tehnologija uoblast

odlaganja otpada,

ističe da je ključno

da opština radi na

pripremi projektne

dokumentacije

Pametne tehnologije

uupravljanjuotpa-

domsemogu razma-

trati kroz nekoliko

faza i to: sakupljanje,

recikliranje, trans-

formacija otpada u

energiju i odlaganje

U upravljanju otpadompametne tehnologije se mogu pri-

mijeniti kod sakupljanja, kako bi se izbjeglo nepotrebno sla-

nje kamiona na lokacije na kojima nema dovoljno otpada.

Jedno od rješenja problema je postavljanje mikro senzora

u kontejnere. Senzori bi mjerili nivo njihove popunjenosti

i onda kada je kontejner dovoljno pun senzor bi slao infor-

maciju u centar za podatke.

- Fiksni rasporedi pražnjenja kontejnera za otpad po

određenoj satnici i putanji rasipaju i vrijeme i gorivo kada

kamioni dolaze do pojedinih praznih kontejnera u ras-

poredu prikupljanja. Da bi se bolje utvrdilo kada stvarno

treba isprazniti kontejnere za otpad, komunalne kompanije

mogu da instaliraju u njih

mikro senzore koji odre-

đuju status njihove popu-

njenosti i tu informaciju

prosljeđuju u centralni

centar za podatke. Na

osnovu ovih podataka, i

uz primjenu geografsko

informacionog sistema

(GIS), mogu se optimi-

zovati rute vozila za

prikupljanje otpada, čime

se smanjuju troškovi i

povećava e ikasnost rada.

Planiranje ruta zasnovano

na GIS-u je već u primjeni

u gradskompreduzeću

Čistoća d.o.o. i pokazao se

kao e ikasan vid kontrole -

kazao je Radulović.

Senzoriukontejnerima

Deponijau

Podgorici

Vladan

Radulović