Previous Page  7 / 48 Next Page
Information
Show Menu
Previous Page 7 / 48 Next Page
Page Background

7

Pobjeda

Društvo

Utorak, 26. jun 2018.

Godine 2007.

Osnovni sud u

Danilovgradu

donio je presudu

da je Pavle

Radusinović,

kao nastojnik

Manastira

Ostrog, kriv što

je bez dozvole

Zavoda vršio

radove i osuđen

na novčanu

kaznu od 5.000

eura. Međutim,

devastacije

se na ovom

kulturnomdobru

kontinuirano

nastavljaju

PODGORICA

U doku-

mentu o ugroženosti crno-

gorske sakralne baštine,

bivša direktorica Uprave za

kulturna dobra, ukazala je

na devastacije u kompleksu

Manastira Ostrog od 1995. do

2014. godine, uz podsjećanje

da je ovaj manastir zaštićeno

nepokretno kulturno dobro

Crne Gore postao 23. aprila

1960. godine.

Degradacija kulturnih vri-

jednosti Manastira Ostrog

traje godinama. U Upravi

za zaštitu kulturnih dobara

postoji niz dokumenata koji

potvrđuju da je Mitropolija

crnogorsko-primorska izvo-

dila različite intervencije na

manastirskom kompleksu

bez znanja i saglasnosti

nekadašnjeg Republičkog

zavoda za zaštitu spomenika

kulture, odnosno, današnje

Uprave za zaštitu kultrnih

dobara.

PRIJAVE

Po saznanju o nelegalnim

radovima Uprava za zaštitu

kulturnih dobara je preduze-

la radnje iz svoje nadležnosti.

Stručna lica Uprave i glavni

inspektor za kulturna dobra

su 4. juna 2014. godine nalo-

žili obustavu radova i pod-

nijeli krivičnu prijavu 9. juna

2014. Osnovnomdržavnom

tužiocu u Danilovgradu.

S obziromna to da su radovi

nastavljeni i da nijesu pošto-

vane naložene aktivnosti

ovog državnog organa glav-

ni inspektor je ponovo obu-

stavio radove, 9. decembra

2014. godine, nakon čega se

Uprava za zaštitu kulturnih

dobara obratila 10. decem-

bra 2015. godine Upravi za

inspekcijske poslove, kako

bismo pokušali sinergetski

djelovati i stati na put ovim

nelegalnim radnjama.

Uslijedila je 15. decembra

2015. godine druga krivična

prijava po istomosnovu.

Međutim, sve preduzete rad-

nje ovog državnog organa

nijesu rezultirale obustav-

ljanjemdaljih nelegalnih

radova na ovom značajnom

kulturnomdobru Crne Gore.

GENEZA

DEVASTACIJA

Godina 1995.

Miranović u dokumentu

navodi je u izvještaju struč-

nih lica Republičkog zavoda

za zaštitu spomenika kulture

iz 1995. godine, konstato-

vano više intervencija na

Donjemmanastiru za koje

tadašnji Zavod nije izdao

saglasnost:

„Nezakonito dograđivanje

konaka na istočnoj strani

kompleksa, kao i kod samog

ulaza u dvorište sa lijeve

strane; nezakonite interven-

cije na istočnoj strani, većeg

DOSJE:

Ugroženo sakralno nasljeđe – devastacijaManastira Ostrog i Reževići

Komisijepravile

izvještaje, aSPC

rušila i dograđivala

2

obima, sastoje se u dograđi-

vanju garaža i ekonomskih

objekata u prizemlju, dok je na

spratu stambeni dio. Interven-

cije su u poodmakloj fazi, tj.

objekat je kompletno ozidan i

pokriven“, navedeno je u tom

izvještaju.

Godina 2004.

Skoro deceniju kasnije, odno-

sno 2004. godine Komisija za

utvrđivanje stanja nepokretne

kulturne baštine, koju su for-

mirali Ministarstvo kulture,

Ministarstvo zaštite životne

sredine i uređenja prostora,

Republički zavod za zaštitu

spomenika kulture i Regionalni

zavod za zaštitu spomenika iz

Kotora, u stručnom Izvještaju

iz juna te godine, o stanju kul-

turnog dobra Manastir Ostrog,

konstatovala da je ugrožena

njegova urbanističko-ambijen-

talna, arhitektonska, kulturno-

istorijska, umjetničko-estetska

vrijednost. U dokumentu je,

između ostalog, navedno da

je u neposrednomokruženju

Donjegmanastira izgrađen niz

novih objekata od više hiljada

metara kvadratnih nepoznate

namjene, neprimjerenihmate-

rijala, oblika i gabarita.

Godina 2005.

U Izvještaju stručnog tima

Republičkog Zavoda za zaštitu

spomenika kulture iz 2005.

godine, navodi se da je bez

saglasnosti Zavoda izvršen niz

radnji na Donjemmanastiru:

- Zapadna fasada i zvonik crkve

Sv. Trojice sumehanički što-

kovani, što je nedopustivo sa

konzervatorskog aspekta;

- Ulazni portik je još davno

pregrađen bakarnim limom i

pretvoren u palionicu svijeća,

a sada se i na tomdijelu inter-

veniše;

- Bočna vrata na crkvi se

zaziđuju, tj. u njima je smje-

štena peć-kamin sa otvorom

u unutrašnjosti crkve, nepri-

mjerenih dimenzija, iz koje se

izvlači sulundar za ventilaciju

po fasadi objekta;

- Kompletne fuge su rađene

neprimjereno silikonskim

kitom i fugamol masom, tako

da je vjekovna patina kamena

i malterisanih fuga slivena u

jedan ton potpuno poremeće-

na, a sa aspekta hidro-meha-

ničke zaštite rizična, s obzirom

na neprovjerenost recepture.

Unutrašnji radovi :

- Kompletno zidno slikarstvo

kojim je crkva bila oslikana je

pregletovano, tako da je uni-

šteno. Pomenuto zidno slikar-

stvo je rađeno 70-ih godina od

strane popa Naoma Andrića i

predstavlja istorijski artefakt iz

Žitija Svetog Vasilija Ostroškog.

Rađeno je u tehnici „al seco“ i

bilo je djelimično oštećeno.

- Na zidu apside je otpočet

rad na izradi novih zidnih slika

takođe u „al seco“ tehnici.

- Ovakav čin uništavanja crkve-

nog slikarstva je neprimjeren u

novijoj istoriji.

- Pjevnica skromne izrade od

drveta je porušena i očigledno

će biti urađena nova.

Kompletni radovi se izvode od

nepoznatih lica koje nijesmo

mogli legitimisati, s obziromna

krajnje neljubazno i agresivno

ponašanje molera i ostalih

radnika, a nastojnik manastira

Pavle Radusinović je nastojao

da samo sa njim razgovaramo

i nije mogao, niti htio da doku-

mentuje ovaj nelegalni posao -

navodi se u Izvještaju stručnog

tima Zavoda iz 2005. godine.

Te godine 2005. donosi se

rješenje Republičkog zavoda

za zaštitu spomenika kulture o

obustavljanju radova na Crkvi

Sv. Trojice u Donjemmanasti-

ru Ostrog.

Zavod je povodom izrade

novih fresaka donio Rješenje

o obustavljanju radova u crkvi

Sv. Trojice, jer se „isti izvode

bez prethodnih uslova Zavo-

da“ i zatražio da Mitropolija

sve vrati u prvobitno stanje.

Godine 2005. podnešena je

osnovnomdržavnom tužiocu

u Danilovgradu krivična prijava

protiv namjesnika Manastira

Ostrog, Pavla Radusinovića, od

Republičkog zavoda za zaštitu

spomenika kulture, što je kao

odgovorno lice – investitor pre-

duzeo radove na unutrašnjosti

hrama Sv. Trojice - Donji mana-

stir Ostrog, bez prethodnih

uslova i dozvole Zavoda.

Godine 2007. Osnovni sud u

Danilovgradu donio je presu-

du da je Pavle Radusinović kao

nastojnik Manastira Ostrog

kriv što je bez dozvole Zavoda

vršio radove i osuđen na nov-

čanu kaznu od 5.000 eura.

Međutim, devastacije se na

ovom kulturnomdobru konti-

nuirano nastavljaju.

IZVJEŠTAJ

Miranović navodi je u periodu

od 2004. godine do juna 2014.

u okvirumanastirskog kom-

pleksa Ostrog nastavljeno sa

nezakonitim radovima.

Gornji manastir:

Trodjelna kapija na ulazu u

portu Gornjegmanastira oblo-

žena je kamenim i mermernim

pločama;

Lijevo od ulazne kapije, a nepo-

sredno uz kamenu liticu, izgra-

đena je polukružna zasvedena

niša koja je takođe obložena

kamenim i mermernimploča-

ma (vjerovatno za česmu), kao

i betonska klupa koja se pruža

od niše do same kapije (oblo-

žena takođe istom vrstom

mermera).

Dvorište Gornjegmanastira

popločano je obrađenimkame-

nimpločama, u pojedinimdje-

lovima u vidumozaika.

Na jugoistočnoj strani dvorišta

Gornjegmanastira postavljen

je video bimdimenzija cca

4x3m.

Na kraju istočnog dijela dvo-

rišta ulaza umanastir, krov

postojećeg objekta – ostave,

adaptiran je za potrebe bogo-

služenja - popločan je, ozidana

je ograda i montirana metalna

konstrukcija sa tendom.

Urađeno je novo popločavanje

stepenika i staze koja vodi do

dvije crkve Gornjegmana-

stira, obrađenim kamenim

kvaderima i blokovima čije su

vidne strane grubo klesane.

Na ogradnom zidu stepeništa

postavljeni su suncobrani.

U unutrašnjimprostorijama

Gornjegmanastira urađeno

je novo popločavanje podova

sa kamenimpločama u boji, a

zidovi i plafoni su omalterisani

i pripremljeni za oslikavanje.

Vidljiva je upotreba maltera sa

slamom kao puniocem, pa se

može pretpostaviti da se pri-

prema podloga za oslikavanje.

DONJIMANASTIR

Na Donjemmanastiru sa

zapadne i istočne strane ozi-

dane su kapije sa stubovima

od obrađenog kamena na

kojima su postavljena vrata

od kovanog gvožđa.

Na crki Sv. Trojice premje-

šten je kumin sa sjeveme na

južnu stranu zida.

Na objektu koji se nalazi na

istočnoj strani manastira,

koji služi kaomljekara,

magacin i konak za mona-

hinje, na balkonima istog je

ugrađena eloksirana bra-

varija. Eloksirana bravarija

(prozori i vrata-braon boje)

postavljeni su i na spratu

nad gostoprimnicom.

Postojeći objekti konaka i

ekonomskih prostorija su

adaptirani postavljanjem

„demit“ fasade i eloksirane

bravarije.

Na platou iznad Donjeg

manastira podignuta je

crkva Sv. mučenika Stanka.

Njena gradnja početa je juna

2003. a dovršena je krajem

2004. godine.

Na prostoru Gornjeg i

Donjegmanastira urađeni

sumozaici intenzivnog kolo-

rita, sa likovima svetitelja, na

različitim i neuobičajenim

pozicijama. (Na nekimod tih

pozicija ranije su se nalazile

spomen ploče sa obilježjima

iz NOB-a).

Izvještajembroj UP/I 04-

82/2014 od 9. juna 2014.

godine, zaključeno je da „se

godinama i u kontinuitetu

na Manastirskom komplek-

su Ostrog i u njegovoj oko-

lini izvode radovi koji naru-

šavaju arhitektonski, umjet-

nički i ambijentalni značaj

ovog kulturnog dobra,

što bi moglo dovesti do

potpune promjene izgleda

ovog zaštićenog kulturnog

dobra i njegovih kulturno

istorijskih vrijednosti. Vla-

snik - investitor je obavezan

da od nadležnog državnog

organa – Uprave za zaštitu

kulturnih dobara, obezbijedi

konzervatorske uslove za

izradu konzervatorskog

projekta restauracije. Vla-

snik - investitor je obavezan

da uradi konzervatorski

projekat restauracije, koji

obuhvata uklanjanje neau-

tentičnih djelova i dodataka

kulturnog dobra u skladu sa

njegovim svojstvima i zna-

čajem, a radi vraćanja kul-

tunih vrijednosti kulturnom

dobru. Navedeni radovi na

manastirskom kompleksu

urađeni su nezakonito, tj.

suprotno odredbama člana

102. i člana 103. Zakona o

zaštiti kulturnih dobara.

Priredila:

K. K.

Ulaznakapijau

dvorišteGonjeg

manastira

Konaci

Postavljanjegvozdenih

vratanaulaznukapiju