Table of Contents Table of Contents
Previous Page  16 / 52 Next Page
Information
Show Menu
Previous Page 16 / 52 Next Page
Page Background

16

Pobjeda

Četvrtak, 7. jun 2018.

Kultura

Filmo Grejs Džons, kojim je otvoren „UnderhillFest“, donosi portret neobične umjetnice

Naputuodžutihcigli

samo jevažna sloboda

Rediteljka je kameromhvatala intimne trenutke iz privatnog i

poslovnog životamuzičarke, pokušavajući da odgonetne koliko

je tanka linija između ta dva dijela njene svakodnevice

PODGORICA

– Imanečeg

naročitozavodljivogukret-

njama i glasuJamajčanke i

svjetskepop ikoneGrejs

Džons. Kada sepopnena sce-

nu, zaogrnuta ekstravagan-

tnimšeširima, ucrnomtri-

kou i saprenaglašenom

šminkom, uprvimahdjeluje

kaoneki strašni i nemilosrd-

ni inkvizitor 21. vijeka.

Međutim, čim krene muzika i

njen glas se stopi sa ritmovima

Jamajke, postaje jasno da je

predvamaženakojačitavosvo-

je životno iskustvo, srce i emo-

cije iskreno predaje i ostavlja

publici. Djelić njene ličnosti i

svakodnevice uspjela je da

uhvati i rediteljka Sofi Fajns, u

dokumentarnom filmu „Grejs

Džons: Crveno svjetlo i hljeb“,

kojim je u utorak veče na tere-

nu KK Budućnost u Njegoše-

vom parku otvoren međuna-

rodni festival „UnderhillFest“.

Zvanično ga je proglasio otvo-

renim reditelj Ivan Salatić, koji

će ove godine učestvovati u ra-

du žirijaUnderhillFesta.

PORTRETUVREMENU

Uoči crnogorske premijere fil-

ma o Grejs Džons, publici se u

video-poruci obratila reditelj-

ka Sofi Fajns. Izrazila je zado-

voljstvo zbog činjenice da njen

film otvara festival. Najbolji

način za razumijevanje filma,

prema njenim riječima, jeste

da se posmatra kao portret u

vremenu,odnosnoportretjed-

nejedinstveneivrloinspirativ-

ne osobe.

- Inspirativne zbog mnogo ra-

zloga, a mene fascinira poseb-

nonačinnakoji seGrejs igra sa

tim ko je ona. Ona se igra sa

sopstvenim karakterom na bi-

ni i van nje i sve te slojeve nje-

nog bića sam probala da ugra-

dim u ovaj film. Kao što bi ona

Festival „UnderhillFest“ biće nastavljen večeras projekcijom

filma „Život odmilijun dolara“, u režiji Roberta Tomića Zube-

ra, u 21 sat na terenu KK Budućnost u Njegoševomparku.

Nakon toga, u 22.45 sati, na istommjestu biće prikazan

dokumentarac „Družina“ Roka Bičeka. Gost festivala je pro-

tagonista filma „Družina“ Matej Rajk.

Dvafilmanarepertoaru

Kadar izfilma„Grejsdžons:

Crvenosvjetlo i hljeb“

sama rekla: „Slijedim put od

žutih cigli“. To sam i ja uradila

sa Džons i vidjećete 12 godina

iskustva rada sa njom, koji su

kompresovani usat i 55minuta

- kazala je rediteljkaFajns.

Kogodjeočekivaodaćeuovom

dokumentarcu vidjeti retros-

pektivu života i karijere Grejs

Džons, prevario se. Rediteljka

je kamerom hvatala intimne

trenutke iz privatnog i poslov-

nog života muzičarke, pokuša-

vajući da odgonetne koliko je

tankalinijaizmeđutadvadijela

njene svakodnevice. Ni u jed-

nom trenutku nemamo preci-

znu informaciju kada i gdje se

događaju neke scene, ali smo

nedvosmisleno postavljeni u

pozicijuvoajerakoji zajedno sa

rediteljkom hvata nijanse ka-

raktera muzičarke. Vidimo je

kako se zabavlja, ljuti, tuguje,

plače,smijese,putujesajednog

kraja svijeta na drugi, pregova-

ra sa menadžerima, udovolja-

vava hirovima fanova, druži se

sa članovima porodice, evocira

uspomene iz djetinjstva... Na-

dasve, vidimo koliko je uvjer-

vljiva, koncentrisana i predana

kada izađe na scenu. Svjedoči-

mo njenoj potrebi da u svakom

gestu potvrdi svoju slobodu,

odnosno da naglasi potrebu da

budeslobodnapobilokojucije-

nu, da govori i stvara samo ono

što želi.

USPORENTEMPO

Intima Grejs Džons otvara se

ponekad u ovomdokumentar-

cu do krajnje granice i zahvata

duboko iz najranijeg iskustva,

vraća slike o očuhu zlostavlja-

ču i otkriva koliko je ta nepri-

jatnaporodičnafigurausađena

usveonoštoradi. Takođe, uka-

zuje i na tvrde patrijarhalne

obrasce jedne tipične jamaj-

čanske porodice, koja uprkos

svemu slavi život, slobodu i

međusobno poštovanje i pove-

zanost.

Međutim, ovaj način filmskog

portretisanja glavne junakinje

dostajeusporen,razvučen,do-

nosi i pregršt detalja za koje se

opravdanomožemoupitatiko-

ja je njihova svrha i da li nam

išta značajnije govore o umjet-

nici. Za ovaj film, dakle, treba

imati poprilično strpljenje i

kao nagradu primati sve one

velikehitoveiživenastupe,ko-

je je kao bisere rediteljka pore-

đala kroz čitavdokumentarac i

dopustila nam da u njima uži-

vamo od prvog do posljednjeg

tona.

Takođe, trebasapohvalompri-

mitihrabrostiotvorenostsame

Grejs Džons koja je dozvolila

da milioni ljudi širom svijeta

zavire iza njene ekstravagan-

tne scenske pojavnosti i dobiju

šansuda shvate i prihvateženu

kojačitavživotradisamojedno

– igra se i odolijeva pritiscima

da ne bude ono što jeste.

J.NIKITOVIĆ

Aleksandar Čilikov održao predavanje o postvizantijskimslikarima Crne Gore u 17. vijeku

Ostavili sunam

ogromnonasljeđe

Njihova umjetnost, iako u suštini anahrona u odnosu na

zapadnoevropske umjetničke tokove, izrodila je i određen broj

istinskih slikarskih remek djela - kazao je Čilikov

PODGORICA

- Prof. dr

AleksandarČilikovodržao

je jučeuCrnogorskoj akade-

miji nauka i umjetnosti pre-

davanjena temu ,,Postvizan-

tijski slikari CrneGoreu 17.

vijeku“.

Na samom početku predava-

nja Čilikov je ispričao jednu

ilustrativnu anegdotu.

- Frapantna je činjenica da u

momosmogodišnjemobrazo-

vanju na Cetinju nije bilo po-

mena o slikarima i njihovim

djelima za koje sam prvi put

čuo od svog profesora na stu-

dijama u Beogradu koji je re-

kao:ViuCrnojGoriimatesjaj-

ne evropske slikare – kazao je

Čilikov.

On je podsjetio da se jedan od

najtežih perioda u istoriji Crne

Gore odnosi na vrijeme od 16.

dokraja 17. vijeka i da je todoba

obilježeno otomanskom oku-

pacijomilatentnomopasnošću

gubljenja državnog, duhovnog

i nacionalnog identiteta.

- Kao svojevrstan paradoks

zvučipodatakdaseupravota-

da razvija izuzetno kvalitetna

i obimna slikarska djelatnost

koja će u okviru 17. vijeka, ka-

da je riječ o sakralnoj postvi-

zantijskoj umjetničkoj kultu-

r i , rezu l t i ra t i po j avom

izvanrednih fresko-pisaca i

ikonopisaca domaćeg porije-

kla, čija umjetnost značajem

prevazilazi domicilne grani-

ce. Imena popa Strahinje iz

Budimlja, Kozme-Jovana,

Andrije Raičevića, Radula i

DimitrijaDaskala bila su slav-

na u svomvremenu i poštova-

na među svim socijalnim slo-

j e v i m a p r a v o s l a v n o g

stanovništva. Njihova umjet-

nost,iakousuštinianahronau

odnosu na zapadnoevropske

umjetničke tokove, izrodila je

i određenbroj istinskihslikar-

skih remek djela. Oni su re-

prezenti tog vremena, no

kvantitet slikarstva 17. vijeka

jemnogoveći, postojalesusli-

karske družine i anonimusi

koji sudjelovaliutomperiodu

–kazao jeČilikov.

Na kraju svog predavanja u

CANU, on je poručio da su

nam ovi znameniti slikari,

stvarajući udaljeni od velikih

umjetničkih centara, ostavili

veliko kulturno bogatstvo i

nasljeđe, kojima se divio viso-

koobrazovani svijet.

-Kada ćemo semi prema tom

nasljeđu odnositi na taj način,

ostaje da se vidi - konstatovao

jeČilikov.

V.S.

PODGORICA

- Promoci-

jaknjige ,,Sadvadeset če-

tiri hiljadepoljubaca -

Uticaj italijanske

masovnekultureuJugo-

slaviji 1955-1965“, autorke

FrančeskeRolandi, odr-

žana jeuutorakvečeu

Narodnoj biblioteci ,,Ra-

dosavLjumović“. Odjelu

su, poredautorke, govori-

li i prof. drVesnaKilibar-

da,

prof.mr

JankoLjumo-

vić i dr Slavko

Burzanović.

DRUGAČIJA ISTORIJA

Vesna Kilibarda istakla je da

je Frančeska Rolandi u svo-

joj studiji pokazala da je Ita-

lija, prije nego što je na ovim

prostorima primat u kul-

turnimuticajima preuzela

anglosaksonska kultura, bila

filter kroz koji je zapadna

kultura, mnogo prije nego

npr. iz Njemačke, Francu-

ske, Belgije itd. stizala u

tadašnju Jugoslaviju, a iz

nje prodirala dalje u zemlje

istočnog bloka, praveći

od Jugoslavije posrednika

kulturne razmjene između

istočnog i zapadanog svi-

jeta.

- Za Jugoslovene, smatra

autorka, Italija je tada bila

više jedna imaginarna

zemlja čija slika u kolektiv-

noj svijesti naših posjetilaca

Trsta nije baš u potpunosti

odgovarala realnoj, ali u

koju su tadašnji stanovnici

Jugoslavije vjerovali, pro-

jektujući u nju sliku vlastite

bolje i ljepše budućnosti

koja im se već činila na

dohvat ruke. U deceniji

normalizacije odnosa dvije

zemlje, kojom se bavila

autorka, primjer ovih spe-

cifičnih kontakata Italije i

Jugoslavije posredstvom

masovne kulture pokazao

je kako se uspješnomože

UNB ,,Radosav Ljumović“ predstavlj

Kult

dru

prevazići istorija obilježena

mržnjom i neprijateljstvima -

smatra Kilibarda.

Janko Ljumović kazao je da

knjiga Frančeske Rolandi

pruža vrlo sadržajan pogled

na višeslojnu temu jugoslo-

venskog socijalizma koja sve

više privlači znatiželju istra-

živača.

- Fokusirana na popularnu

kulturu i uticaj italijanske

popularne kulture u Jugo-

slaviji ona zapravo daje širi

kontekst, politički i ekonom-

ski tj. dokumentuje zaokret

nakon razlaza sa politikom

staljinizma. Taj zaokret ili

treći put tadašnje Jugoslavije

upravo je kroz popularnu

kulturu imao svoju produk-

ciju značenja koja traje do

dana današnjeg, jer je stvorila

ikone popularne kulture koje

su označile novi životni stil

tadašnjih Jugoslovena. Knjiga

je dragocjen i važan pogled

drugog na period jugosloven-

skog socijalizma i značajan

doprinos studijama kulture

u post-jugoslovenskom kon-

tekstu - istakao je Ljumović.

ISCRPNO ISTRAŽIVANJE

Slavko Burzanović smatra da

postoje naslovi knjiga koji, i

prije nego što čitalac počne

da iščitava sadržaj knjige,

ukažu na njen sadržaj na

takav način da čitaoca odvo-

de na putovanje u prošlost

poput vremenske mašine.

„Otpor“ SNP-a iz Novog Sada izveden na festivalu

Sva li

PODGORICA

-Četvrtunoć

na festivalu„Maštanije“u

CNP-uobilježilo je gostova-

njeSrpskognarodnogpozo-

rišta izNovogSada, koje se

domaćoj publici predstavilo

savremenimkomadom„Ot-

por“ kanadskog autoraLija

Mekdugalaurežiji Sonje

Petrović.

Predstava donosi moderno

upakovanu priču o troje mla-

dih ljudi, aktivista i demon-

stranata,kojisticajemnepred-

viđenih okolnosti kidnapuju

direktora velike farmaceutske

kompanije.

NACIJAVALUTA

- Svijet je konglomerat sači-

njen od nacija u vidu valuta i

proizvoda. Ljudi sa kutijama

na glavama šetaju ulicama.

Entuzijastični klinci podokri-

ljemsupkulturnih formi odbi-

jajuda nose kutije, ali su ihoni

ispraznili. Ko je napravio te

kutije? To je pitanje – riječi su

rediteljke SonjePetrović.

Na to pitanje pokušali su da

odgovore „junaci“ ove drame

- predstavnici izgubljene ge-

neracije koju uglavnom vodi

bijes prema sistemu (ili sema-

kar tako činilo preksinoć).

Troje ih je i ne rade ništa kori-

sno u životu. Dženi se prosti-

tuiše kako bi preživjela, Geri

se bavi preprodajom ukrade-

nih stvari, dok je Oven, vođa

ekipe, bioblogerpa je i tobata-

lio, adokrajapriče ispostaviće

se da je radio baš za otetog bi-

znismena. Zajedno, oni se bo-

re protiv svega što im društvo

nameće, posebnoprotivSami-

ta G-8 i G-20. Uz otetog moć-

nika Stenlija, tu je i Bet, njego-

va asistentkinja i ljubavnica,

koju je sistem pod maskom

spasa iz Jemena, takođe, pre-

tvoriouposlušnika.

Vizuelnoefektna,aliureditelj-

skom rješenju i izvedbi prena-

glašena, predstava donosi pri-

lično pesimističnu sliku

kapitalističkog (konzumeri-

stičkog)društva,šaljući(neko-

liko puta ponovljenu tokom

izvedbe) poruku: „Otpor je

uzaludan!“ Važne teme koje

ovaj angažovan komad otvara

pojedene su ili banalizovane u

više navrata kako nekim izliš-

nim scenama, tako i nejasno

artikulisanim glumačkim „eg-

zibicijama“posceni.Porukebi

zasigurno efektnije stigle do

gledalacasamodasuservirane

na teatarski suptilniji način.

Svijetlatačkapredstavesvaka-

ko jenjena likovnost, azasluge

za to idu scenografu Želj-

kuPiškorićui autorimagrafita

Urošu Štrboju i Stefanu

Stanojeviću. Uloge su ener-

gičnoiznijeliTijanaMarković,

Marko Sav i ć , Dimi t r i j e

Aranđelović, Igor Pavlović i

Milica Grujičić. Muziku je

komponovao Uroš Stojnić, a

Detalj sapredavanjaČilikovauCANU