Previous Page  6 / 48 Next Page
Information
Show Menu
Previous Page 6 / 48 Next Page
Page Background

6

Pobjeda

Četvrtak, 3. maj 2018.

Društvo

Polovinommarta ove godine poslao sam tekst beograd-

skomDanasu, kao dnevniku sa kojim samnekada na

obostrano zadovoljstvo sarađivao, sa namjeromda upo-

znam javnost u Srbiji sa suštinomAmaneta i da razjasnim

uvriježeno pisanje kako neko nešto nekome otima u Crnoj

Gori. Javnost u Srbiji se o svakoj inicijativi u Crnoj Gori koja

ima cilj uređenje odnosa u sferi nasljeđa, bilo da se radi o

istorijskom ili sakralnom, informiše kao o otimanju srpskog

nasljeđa, podižući uvijek tenzije, ne obazirući se na činje-

nice, bilo formalno-pravne, bilo istorijski utemeljene. Kao

neko ko vjeruje da odsustvo dijaloga i poštovanja činjenica

vodi ka iracionalnim i konfliktnimposljedicana, u najboljoj

namjeri sam iznio više nego uvjerljive dokaze da Srpska

pravoslavna crkva u Crnoj Gori nema nikakve dokaze

vlasništva za većinu objekata sakralnog nasljeđa. Makar

onih koji nijesu proizvod voluntarizma sudova u potonjih

deceniju-dvije.

IstorIja

Nema potrebe dokazivati da je u knjaževini/kraljevini Crnoj

Gori vlasništvo nad crkvenom imovinombilo u rukama

crnogorskih vladara, odnosno države. Recimo, Skupšti-

nomglavara, održanom 1868. godine na Cetinju, objekti

i imovina se predaju „upravi preosvećenog G. Ilariona

(Roganović) sadašnjeg Mitropolita crnogorskog“, s tim „da

glava crkve pod bilo kakvim izgovorom, bez znanja vlasti,

ne može ništa prodati, promijeniti ili darovati od onoga

što crkvi prinadleži“ („Orlić“, 1869. str. 62. i 63). Pravo

upravljanja, ne i vlasništva, potvrđuje član 719. Opšteg

imovinskog zakonika za Knjaževinu Crnu Goru od 1888.

godine, u kome se kaže: „Nepokretna dobra pravoslavnih

crkava i manastira ne mogu se prodavati ili inače ustupati

bez naročitog dopuštenja državne vlasti“. Status upravlja-

nja državnom imovinompotvrđuju i crkveni akti - Ustav

Svetog sinoda u Knjaževini Crnoj Gori, od 12. januara 1904.

i Ustav pravoslavnih konsistorija u Knjaževini Crnoj Gori,

od 14. januara 1904. godine. Uostalom, i Milan Piroćanac,

kojeg je Ilija Garašanin, tadašnji predśednik srpske vlade,

uputio na Cetinje da izvidi ima li bilo kakve podrške kod

Crnogoraca za tzv. veliku Srbiju (upravo se taj izraz koristi

za „našu stvar“), piše o neprikosnovenoj volji „gospodare-

voj“ kada je u pitanju crkvena imovina i crkva. Slično govori

i zahtjev Mitrofana Bana, potonjeg crnogorskogmitropo-

lita do obnove Crnogorske pravoslavne crkve krajemXX

stoljeća, da bude sahranjen u porti Cetinjskogmanastira,

koji mu kralj Nikola I nije odobrio. Odobrili sumu oni koji su

ukinuli CPC.

Takozvanimujedinjenjempravoslavnih crkava 1920, slu-

čajno ili ne, imovina CPC nije uknjižena na novoformiranu

SPC (ne postoji nijedan dokument, čak ni u obimnoj arhivi

Ministarstva vera KSHS), već je i dalje imala, formalno-

pravno, nepromijenjen status korisnika objekata i imanja.

Nakon 1945. godine, crkvena imovina je vraćena državi

Crnoj Gori. SPC, odnosno njene eparhije u Crnoj Gori, dobi-

jaju status „zaštićenog korisnika“, što je bio čest status u to

vrijeme i kod korisnika druge vrste objekata, posebno onih

koje je država rekvirirala, što ovđe nije slučaj.

Francuska

Nije nepoznato da ogroman novac prihoduju eparhije SPC

u Crnoj Gori, i to zarađujući na objektima koji su oduvijek

bili u vlasništvu države. Na te prihode ne plaćaju nikakve

dažbine državi, niti je moguće utvrditi koliko i po kom

osnovu se sliva novca u kasu SPC, kao i kuda taj novac

odlazi. Da ne pominjemo investicionu i djelatnosti koje

nemaju nikakve veze sa vjerskim karakterom crkve.

Država mora ozbiljno da se zamisli nad inicijativomAma-

neta, ne samo zbog toga što je to građanska inicijativa, već

i zbog više nego opravdanog razloga da se pravično i u

skladu sa pravnimnormama razriješi situacija u kojoj drža-

va nema kontrolu nad prvoklasnim istorijskimnasljeđem

i resursima koji zauzimaju veliki dio teritorije Crne Gore.

Nema logike u tome da tako veliki dio teritorije kontroliše

organizacija koja pripada drugoj državi i koja, čak, nije ni

registrovana u Crnoj Gori. Ako je jedna Francuska, kojoj se

sve može spočitati samo ne da nije demokratska zemlja,

dekretompreuzela sve sakralne objekte kao svoje vlasniš-

tvo, sve vjerske službenike registrovala kao zapošljene u

administraciji, a sve prihode od vjerskog turizma i trgovine

relikvijama kao dio budžeta koji se koristi za održavanje i

izgradnju vjerskih objekata, onda ne postoji nijedan razlog

da Crna Gora ne učini nešto slično. Timprije što formalno-

pravno jeste nominovana kao vlasnik sakralnog nasljeđa.

Takođe, na takav način bi se održavalo i rekonstruisalo

postojeće nasljeđe u skladu sa civilizacijskim i normama

kojima se štiti istorijsko nasljeđe, a i spriječila dalja gradnja

rogobatnih i kičastih zdanja koji ruže i ambijent i predstav-

ljaju ruganje tradicionalnoj gradnji.

Ne znam treba li reći da tekst nije objavljen u Danasu. Nije

teško pomisliti kakav bi bio odnos drugihmedija u Srbiji

prema ovompitanju. Budemo li se obazirali i očekivali razu-

mijevanje sa te strane, uzalud ćemo čekati. Neke stvari se

moraju uraditi bez obzira na očekivane i nedobronamjerne

reakcije.

Vratiti

oteto

Osvrt

Piše:

Slobodan Jovanović

PODGORICA – Delegacija

Venecijanske komisije od

danas je u Podgorici kako bi,

u razgovoru sa crnogorskim

zvaničnicima i predstavnicima

političkih partija, pokušali

da nađu rješenje da ne dođe

do blokade Sudskog savjeta,

čiji mandat ističe 2. jula, a za

izbor novih članova iz reda

uglednih pravnika potrebna

je dvotrećinska većina u par-

lamentu.

S obziromna aktuelnu situaci-

ju, odnosno činjenicu da Skup-

štinu bojkotuje većina opozici-

je, osimDemokratskog fronta

i nekih nezavisnih poslanika,

izbor novih članova Savjeta

je nemoguć, a to bi značilo

blokadu rada ovog tijela, što

bi se svakako odrazilo i na

kompletno sudstvo jer Savjet

ima brojne ingerencije.

Predsjednica Vrhovnog suda

Crne Gore Vesna Medenica

potvrdila je Pobjedi da će se

danas sastati sa predstavnici-

ma Venecijanske komisije.

– Predočiću im čitavu situaciju

Delegacija Venecijanske komisije u Crnoj Gori

Tražekompromis

za izbor članova

Sudskog savjeta

– rekla je ona i najavila saopšte-

nje nakon sastanka.

Članovi Sudskog savjeta su:

VesnaMedenica

Korisnici socijalno zaštitnih prava i prošle godine ostvarili popuste za ra

Isplaćeno je sk

milionaeurap

PODGORICA

–Ministar-

stvo rada i socijalnog stara-

nja izdvojilo jeprošle godine

2.941.303.76eura za subenci-

oniranje računa za strujuza

korisnike socijalnozaštitnih

prava.

Programom subvencioniranja

računa za električnu energiju

propisano je da korisnici iz so-

cijalnekategorijeimajupopust

od40odsto i toza iznos računa

od 60 eura, a ukoliko je račun

veći, tada se umanjuje za iznos

od24 eura.

KoriSnici

Kako jepojašnjenou izvještaju

o raduMinistarstva rada i soci-

U januaru prošle

godine bilo je 20.341

potrošača koji su

ostvarili pravo

na umanjenje

računa za struju,

dok ih je u avgustu

bilo svega 8.510.

IzMinistarstva

rada pojašnjavaju

da je smanjenje

nastupilo zato

što građani nijesu

obnovili zahtjev za

sticanje ovog prava

ZgradaElektroprivrede

jalnog staranja za prošlu godi-

nu, ovaj program koristili su

korisnici materijalnog obe-

zbjeđenja, dodatka za njegu i

pomoć, prava na ličnu invalid-

ninu, smještaja na porodični

smještaj-hraniteljstvo i poro-

dični smještaj. Među njima su,

takođe, korisnici prava na ma-

terijalno obezbjeđenje boraca,

nezaposlene osobe kojima je

utvrđen status invalida rada II

i III kategorije, u smislu propi-

sa o penzijskom i invalidskom

osiguranju,ukolikoprihodnje-

govog domaćinstva ne prelazi

158,70eura. Pravonaumanjeni

račun imale su i nezaposlene

osobe ometene u razvoju koje

surazvrstaneuodređenukate-

goriju i stepen ometenosti u

skladu sa posebnim zakonom,

azavršilesuobrazovanjeuspe-

cijalnoj školi. Tu su, takođe, bi-

Uspjeh tima ljekara Opšte bolnice Kotor

PODGORICA

-Uregional-

nojOpštoj bolniciKotor pr-

vi put uCrnoj Gori izvedena

je laparoskopskaoperacija

malignog tumoradebelog

crijevaupodručju sigme.

- Sigma je dio debelog crijeva

gdje jenajčešća lokacijamali-

gne bolesti. Maligni tumor

debelog crijeva je najčešća

maligna bolest probavnog si-

stema i treća po učestalosti

među svim malignitetima –

saopštili su iz kotorske bolni-

ce.

Zahtjevnu operaciju, kako je

OpštabolnicaKotor

Prvi put izvedena

zahtjevnaoperacija

saopšteno, nakon edukacija u

inostranstvu i bogatog isku-

stva u minimalno invazivnoj

hirurgiji, sproveo je hirurški

tim kotorske bolnice na čelu

sa prim. dr IvanomIlićem.

- Njena prednost u odnosu na

klasičnu operaciju je u bržem

oporavku pacijenta, bržem

uspostavljanju crijevne funk-

cije, kraćoj hospitalizaciji,

manjoj upotrebi ljekova i mi-

nimalnim rezovima na trbuš-

nom zidu - navodi se u saop-

štenju.

Iz kotorske Opšte bolnice su

kazali da su ranije, u više na-

vrata, urađene laparoskopske

operacije i na drugimdjelovi-

ma debelog crijeva kod paci-

jenata oboljelih od maligne

bolesti.

- Laparoskopske operacije

malignebolesti debelog crije-

va se sve češće izvodeu razvi-

jenim zemljama radi koristi

koje donose pacijentima, a

vezane su za kadrovsku obu-

čenostitehnološkuopremlje-

nost. Na ovaj način se i naša

zemljapridružujeovomtren-

du u savremenoj hirurgiji

probavnog sistema - zaklju-

čuje se u saopštenju.

n.K.