Table of Contents Table of Contents
Previous Page  6 / 48 Next Page
Information
Show Menu
Previous Page 6 / 48 Next Page
Page Background

6

Pobjeda

Nedjelja, 29. april 2018.

Društvo

PODGORICA – Nerijetko se

prilikomopisa prirodnih

ljepotaCrneGore potencira

da šume pokrivajuviše od

polovine njene teritorije.

Baratanje timpodatkomu

svrhu turističkogmarketin-

ga teškoda će doprinijeti

da zelene nijanse ostanu

dominantne naGoogle

mapi. Odgovoranodnos

prema šumama ne podra-

zumijeva samo koncesije

za drvoprerađivače, već i

pošumljavanjebez kojeg će

šume, na dugi rok, izgubiti

trku.

Na to upozoravaju ekolozi,

poslovni ljudi koji imaju

mogućnosti da podmire

domaće potrebe za sadni-

cama, ali glavna barijera

ostaje finansiranje i koncept

gazdovanja i koncesija, koji

su nedovoljno usmjereni na

očuvanje zelenog blaga.

NOvI PRIstuP

Toga su svjesni, kažu, i u

Ministarstvu poljoprivrede

gdje rade na promjeni kon-

cepta gazdovanja šumama.

Novi model se ne bi svodio

samo na naplatu prihoda od

korišćenja šuma i stvaranje

uslova za bolju dostupnost

sirovine za drvoprerađiva-

če, nego je zamisao da se

kroz reorganizacijumodela

koncesija stvori i efikasnije

polazište za pošumljavanje,

odnosno očuvanje šumskih

resursa.

- Kroz program reorganiza-

cije sistema koncesija, koji je

u toku, a koji predviđa osni-

vanje privrednog društva u

državnom vlasništvu koje će

gazdovati šumama, biće izvr-

šena i reorganizacija poslova

vezanih za šumsko uzgojne

radove i pošumljavanje.

Cilj je da se uspostavi efi-

kasniji sistemgazdovanja

šumama, sa brojnimpozitiv-

nim efektima, ne samo u eko-

nomskom smislu, već jedna-

ko i ekološkom. Tumislimo

na pošumljavanje, djelovanje

protiv šumskih požara i sana-

ciju opožarenih površina.

Znači, novi koncept donijeće

novi pristup, ali i nove oba-

veze. U dijelu pošumljavanja

stvoriće se preduslovi za

izdvajanje više sredstava za

tu namjenu – potvrđeno je

Pobjedi u Ministarstvu poljo-

privrede i ruralnog razvoja.

Podsjećaju da je 2005. godi-

ne donijet programpošu-

mljavanja goleti na period od

10 godina, koji je predviđao

pošumljavanje sa dva milio-

na sadnica godišnje.

- Projekat je kandidovan kod

različitih finansijskih institu-

cija, ali nijesu uspjele obez-

bijediti finansijska sredstva

za njegovu realizaciju tokom

predviđenog perioda – kažu

u Ministarstvu.

Trenutno, prema njihovim

podacima, pošumljavanje

varira na godišnjemnivou.

- U prethodnomdesetogo-

dišnjemperiodu godišnje

Adekvatno pošumljavanje i obnova zelenog blaga sačekaće reorganizaciju sistema koncesija

Doobnove šumakroz

novimodel gazdovanja

Država planira osnivanje privrednog društva koje će gazdovati šumama. Cilj je da se uspostavi

efikasniji sistem, sa brojnimpozitivnimefektima, ne samo u ekonomskomsmislu, već jednako

i ekološkom jer će više sredstava biti odvajano za pošumljavanje. Tada će, moguće, biti

iskorišćeni i kapaciteti koji postoje u rasadničkoj proizvodnji

Važan resurs koji trebačuvati i obnavljati

Luka Maksimović, vlasnik pri-

vatnog rasadnika u Gornjem

Polju, navodi zanimljiv pri-

mjer evropskih zemalja koje

su uspostavile održiv sistem

sadnje.

- Češka godišnje sadi 100

miliona sadnica. Naravno da

je ta količina teško uporediva

sa CrnomGorom s obzirom

na površinu, ali je zanimljiv

koncept koji su primijenili:

sastoji se od obaveze države,

lokalne uprave, a ostatak se

obezbjeđuje kroz privatno

finasiranje. Svaki ima svoj

udio u pošumljavanju – navo-

di Makimović.

Prema njegovim riječima,

zanimljivo je i da se sjemeni

materijal uvozi iz Bosne i Her-

cegovine ili Slovenije, a sam

koncept proizvodnje sjemena

bi mogao da se odvija i kod

nas jer je riječ o izvlačenju sje-

menki iz šišarki drveća.

Na pitanje da li i u kojoj mjeri

postoji potreba i tražnja za

sadnicama lišćara, Maksi-

mović ističe da na dijelu

rasadnika ima i taj segment,

ali je potražnja gotovo zane-

marljiva.

- Događaju se i bizarne situ-

acije da smo davali džabe

sadnice, a dobijali odgovor,

zapravo pitanje: ,,A ko će to

da posadi?“

„Akoćetodaposadi?“

je sađeno od 700.000 do

1.900.000 sadnica. Ne može

se govoriti o projektovanom

optimumu kao stalnoj katego-

riji. Potrebe zavise od obima

radova predviđenih osnovama

gazdovanja šumama i potreba

za sanacijomu slučajevima

degradacije šuma požarima

ili od drugih šteta u šumama –

navode iz Ministarstva.

DOmAćI kAPACItetI

Vlasnik najvećeg rasadnika

četinarskih i sadnica lišćara u

Crnoj Gori Luka Maksimović,

iz Gornjeg Polja kod Nikšića,

naglašava da sadnica ne može

da fali, samo kada bi se obez-

bijedio kontinuitet u sadnji i

adekvatni planovi.

- Za proizvodnju sadnice

potrebne su dvije do tri godine.

To traži sredstva, rad, kao i

adekvatne informacije kako

bi mogli da planiramo proi-

zvodnju. U uslovima kada su

budžetska sredstva države

opredijeljena za sadnjumini-

malna, a nema inicijative onih

koji koriste šume ili posredno

imaju ekonomski efekat od

sječe, potražnja niti je stalna

niti odgovarajuća – kaže Maksi-

mović za Pobjedu.

Prema njegovim riječima, u

takvimuslovima mnogo sadni-

ca preraste sadni uzrast, ugo-

vori koji se postave ne ispoštu-

ju se. Sadnice, nerijetko i kada

daruju, nema ko da iskoristi.

- Da ne govorimo činjenici da

od opština bogatih ekonomski

značajnim vrstama drveća,

koje po osnovu koncesija ubi-

raju značajna sredstva od kori-

šćenja šuma, godinama nije

kupljena nijedna sadnica - kaže

Maksimović.

Iako rasadnik kojimgazduje

ima kapacitet od dva miliona

sadnica, bez jasno utvrđene

potražnje, nema ni izvjesnosti

u poslovanju ni rentabilnosti.

- Potrebno je obezbijediti sjeme

- koje se, nažalost, uvozi - podići

sadnice, koje, ako prerastu, više

nijesu upotrebljive jer se onda

teško primaju, odnosno traže

drugačije uslove.

Ako nema kontinuiteta, onda

je bolje proglasiti moratorijum

i reći da se ništa neće saditi ili

da neće potraživati sadnice na

pet ili 10 godina – smatra Mak-

simović.

Prema njegovim riječima,

postoje i dva rasadnika držav-

na, u Kolašinu i Rožajama, za

koje nema potvrdu da imaju

stalnu produkciju i za koje sma-

tra da bi ih trebalo privatizovati

i pokrenuti proizvodnju i stvori-

ti konkurentnost na tržištu.

- Za protekle tri godine, od

mene je kupljeno između 430

i 600 hiljada sadnica četinara

godišnje. Koncesionar koji je

ugovorima bio u obavezi da

nadomjesti sadnjomdio šume,

za proteklih godina uzeo je

daleko ispod utvrđene cifre

od 280.000 sadnica. Dodajte

tome šumske požare koji

godišnje progutaju ogromne

površine, naročito na sjeveru,

i dobijate ne baš šarenu sliku

odosa prema šumama – sma-

tra on.

OBAvezeOPštINA

Ilustrativan je podatak da

opštine godinama nijesu

kupile sadnicu od najvećeg

rasadnika u Crnoj Gori. Pritom,

opštine nemaju obavezu da od

dijela sredstava koje ubiraju po

osnovu naplate koncesije (koja

se dijeli na opštine i Upravu za

šume) sade drveće. Iz Uprave

za šume nijesmo dobili odgo-

vore na naša pitanja o tome

koji je to iznos sredstava, kako

se sredstva raspodjeljuju, koli-

ko se posiječe, a koliko opredi-

jeli za sadnju.

Iz Ministarstva poljoprivrede

i ruralnog razvoja potvrđuju

da, prema sadašnjem sistemu

koncesija, opštine nemaju

obavezu da ozelene djelove iz

kojih se eksploatiše šuma.

- Sredstva od korišćenja šuma

koje ubiraju opštine po osnovu

Zakona o finansiranju lokalnih

samouprava su autonomni

prihodi opština, koje one

nemaju obavezu da utroše

na očuvanje i zaštitu šuma.

Postojeći koncept gazdovanja

šumama pretpostavlja da se

finansiranje mjera gazdovanja

Za podizanje sadnice

potrebne sudvije do tri

godine. To traži sredstva,

rad, kao i adekvatne in-

formacije kako bimogli

da planiramo proizvod-

nju kažeMaksimović

LukaMaksimović

Detalj iz rasadnikauGornjemPolju