Previous Page  24 / 48 Next Page
Information
Show Menu
Previous Page 24 / 48 Next Page
Page Background

24

Pobjeda

Nedjelja, 22. april 2018.

Drugi pišu

Milobezalternative

Piše:Vlatko SekuloVić

Upravo održani predsednički

izbori u Crnoj Gori završili su

se rezultatom za koji mnogi

konstatujuda je više nego oče-

kivan.

Ovo pre svega iz razloga što je

politički život CrneGore upo-

slednjih skoro trideset godina

obeležilo prisustvoĐukanovi-

ćakaoglavnogpolitičkogakte-

ra, u personalnom smislu, i

učešće Demokratske partije

socijalista, DPS, u svim crno-

gorskim vladama od raspada

jugoslovenske državne zajed-

nice. Iz ovog razloga se nedo-

statakalternacije, tj. smenjivo-

st i , te odl azak DPS -a u

opoziciju, smatrazaosnovnim

nedostatkom demokratije u

Crnoj Gori, te se čak lansiraju

teze o „zarobljenoj“ državi.

Međutim, alternacija partija

na vlasti, nije sama po sebi

pretpostavka demokratskog

razvojanekogdruštva.Takosu

u političkoj istoriji demokrati-

ja zabeleženi brojni slučajevi

dugotrajnog vladanja jedne

stranke. Socijaldemokratska

partija Švedske je u kontinui-

tetu formirala nacionalnu vla-

du od 1940. do 1976. godine.

Demohrišćani su bili osnova

svakevladeuItaliji od1945. do

1992. godine, Norveška laburi-

stička partija je u kontinuitetu

pobeđivalanaslobodnimizbo-

rima od 1936. do 1965. godine.

Unajvećoj demokratiji na sve-

tu, Indiji, jedna stranka je vla-

dalaukontinuitetuod1945. do

1977. godine, a rekorder je IRP

uMeksiku, koja je vladala bez

prekida od 1929. do 2000. go-

dine. Pritom, ne treba zabora-

viti da od svog nastanka DPS

nije imala apsolutnu vlast, već

je pretežno vladala u koaliciji

sa drugim strankama, koje su

semenjale,odliberalnihdoso-

cijaldemokratskih i partija na-

cionalnihmanjina.

Dakle, alternacija partija na

vlastinijeapsolutnadruštvena

zakonitost i ista je rezultat ta-

kmičenja političkih ponuda

koju određene snage iznose

pred birače. Očigledno je da je

su u svimgore navedenimpri-

merima postojali razlozi koji

su birače ubedili da daju svoje

poverenjeovimpartijama, kao

i da ga uskrate njihovim poli-

tičkim protivnicima. Šta više,

nije bilo moguće da te stranke

u tako dugačkom periodu bu-

duumogućnosti da upravljaju

društvima u kojima su delova-

le, a da nije bilo pozitivnih re-

zultata njihove vladavine.

Akoseobjektivnoanalizirape-

riod od raspada SFRJ, može se

utvrditi da je za razliku odHr-

vatske, Srbije i Bosne i Herce-

govine, Crna Gora bila relativ-

nopošteđenaratnihrazaranja.

Međuetnički ili međuverski

sukobi širih razmera se nisu

dogodili jedino u Crnoj Gori i

Sloveniji. Danas je Crna Gora

jedina republika bivše SFRJ

koja nema političkih ili terito-

rijalnih nerešenih pitanja sa

susedima, formulisala je sop-

stvenu vojnubezbednosti i na

pragu je ulaska uEU.

Međutim, ove ciljeve nije bilo

postićiposebnoakoseimajuu

vidu tragična dešavanja u po-

slednjojdecenijiXXveka.Na

-

ime, kada su počeli ratovi za

teritorije na jugoslovenskom

prostoru 1991. godine, Crna

Gora je bila u specifičnoj situ-

aciji zatočeništva, jer je jedina

ozbiljnaoružana silaprisutna

na njenoj teritoriji bila vojska

pod potpunom kontrolom

Miloševića i Šešelja. Ipak, u

crnogorskom društvu je i u

najtežim trenucima postojala

distanca u odnosu na srpski

nacionalizam, u političkom

smislu pre svega zahvaljujući

delovanjuLiberalnog saveza i

Socijaldemokratske partije, a

što je umnogome uticalo i na

potonje cepanje DPS-a, 1996.

godine, te formiranja Socijali-

stičke narodne partije. DPS je

nakon ovog razlaza krenuo

odlučnije putem zaokruživa-

nja crnogorske samostalnosti

u odnosu na politiku koju je

vodio zvanični Beograd, kako

primenom određenih eko-

nomskih mera, poput uvođe-

nja DEMkao zvanične valute

1999. godine, tako i jačanjem

policijskih snaga pod kontro-

lom Podgorice. Kao odgovor

na ove napore, Milošević i Še-

šelj su pripremali brutalan

obračunsacrnogorskimruko-

vodstvom te iste godine, for-

miranjemzačetaka paralelnih

civilnih organa vlasti, Vijeća

narodnih skupština, i poseb-

nih vojnih jedinica, poput 7.

bataljona vojne policije. Glav-

no političko uporište ovim

planovima je bio SNP i druge

novoformiranestrankesrpske

nacionalističke orijentacije,

kao što je Srpska narodna

stranka, preteča današnje No-

ve srpske demokratije, članice

Demokratskog fronta –DF.

Naposlednjimpredsedničkim

izborimaupravojeDFbiooko-

snica oko koje je pokušano ne-

uspešnoujedinjenjeopozicije.

Okonjihovog kandidata, Boja-

nića, koji je osvojio oko 33%

glasova, nisu se okupile sve

stranke, auz todošlo jedospo-

ja ideološki potpuno različitih

partija i lidera, poput Andrije

Mandića, četničkog vojvode i

Dritana Abazovića, lidera

URA.Naime, programDF-a se

jednostavno svodi na realiza-

ciju originalnog programa iz

1998.godine,odnosnonaponi-

štenje svih rezultata koje srp-

ski nacionalizam doživljava

kaoneprihvatljiveuCrnojGo-

ri, počevši od njenogmeđuna-

rodnog subjektiviteta, pa do

članstva u NATO. Sa druge

strane, glavne političke figure

URA, poput Žarka Rakčevića,

bili su lideri u borbi za nezavi-

snost i izgradnju Crne Gore

putem građanskog društva.

Ovo je, u suštini, još uvek glav-

na,mogućaalternacijaucrno-

gorskomdruštvu, izbor izme-

đ u g r a đ a n s k o g i

nacionalističkog koncepta iz-

gradnje zajednice, a kompro-

mise po tom pitanju birači ne

prihvataju. Imajući u vidu da

stranke koje negiraju samo-

stalni nacionalni, a pre svega

državni identitet CrneGore, u

suštini negiraju građanski

koncept crnogorskog društva,

njihova politička ponuda se

svodi, uz sve oblande, na ra-

zvoj Crne Gore u smeru jača-

nja veza sa Srbijom u sklopu

jedinstvenog „srpskog“nacio-

nalnog, političkog, kulturnog,

ekonomskog, pa samim tim i

državnogprostora,sacentrom

u Beogradu. Takva ponuda na

izborima uCrnoj Gori uporno

biva odbijana od strane većine

birača. Ako se saberu glasovi

kandidata DPS-a i Socijalde-

mokratskepartije/DEMOS-a,

na prošlim predsedničkim iz-

borima,uzglasovemanjinskih

kandidata, dolazi sedonajma-

nje 64% građana i građanki

Crne Gore koji podržavaju sa-

dašnji identitetnjihovogdruš-

tva. U tomkontekstu je Đuka-

n o v i ć p e r c i p i r a n k a o

najuspešnijiizraztogidentite-

ta i garant da će se dalji druš-

tveni razvoj odvijati u tom

pravcu. Kao što portugalsko

društvo nema poverenja u de-

snicu usled njene četrdeseto-

godišnje vladavine, te već 44

godine stalno biraju između

socijalista i socijaldemokrata,

tako i u crnogorskom društvu

nacionalističke partije ne us-

pevaju da ubede birače da im

daju poverenje. Drugim reči-

ma, uCrnoj Gori semože oče-

kivati alternacija stranaka na

vlasti onog trenutka kada se

pojavi uspešnija alternativa

DPS-u koja će svoju političku

ponudu formulisati na taj na-

čin da bude atraktivna, ali da

ne dovodi u pitanje osnovne

postulate na kojima počiva sa-

vremeno crnogorskodruštvo.

Autor je advokat iz Beograda

BERLIN -

Njemačku se od

2008. do 2016. godine doseli-

lo 15.756 državljana Bosne i

Hercegovine, pokazuju po-

daci Saveznog zavoda za sta-

tistikuNjemačke (Destatis).

-Zaključnosa2016.godinom,

na evidenciji službi regis-

trirano je 172.560 državljana

BiHkoji žive i radeuNjemač-

koj, navodi se u izvještaju.

Prema podacima njemačkog

zavoda, vidi seda jedolaskom

ekonomske krize u EU od-

ređen broj bh. građana od-

lučio da se vrati u domovinu

ili odeudrugedržave. Tako je

od 2008. do 2013. broj bh. dr-

žavljana u Njemačkoj sman-

jen sa 156.804na 152.444. Po-

novno povećanje bilježi se do

2016. godine, kada se broj

građana porijeklom iz BiHsa

153.470popeona 172.560.

- Bosna i Hercegovina bal-

kanska je zemlja s najviše is-

eljenika, a zbog odluke Nje-

mačke da olakša izdavanje

radnih dozvola građanima

BiH, očekuje se još više odla-

zaka, navedeno je u studiji

Bečkog instituta za ekonom-

ske studije i Svjetske banke o

stanju ekonomija zapadnog

Balkana.

Osim toga, kako je navedeno,

dodatne migracije biće ubr-

zane i zbogstarenjastanovni-

štva i negativnog nataliteta,

ali i zatoštomnogibh. državl-

jani imaju pasoše Hrvatske.

Gledano u apsolutnim cifra-

ma, u studiji se ističe da je

BiH od raspada Jugoslavije

do danas napustilo 1,3 milio-

naljudi,štoiznositrećinusta-

novništva, a slijede je Albani-

ja smilion i Srbija sa 900.000

iseljenika.

Sociolog Esad Lukač rekao je

za „Avaz“ da je riječ o trendu

koji, nažalost, nije završen i

tek se otvara.

- Do sada su otišli oni koji su

htjeli, a sada idu svi jer mo-

raju. Ne otvaraju se nova rad-

na mjesta u BiH, a Njemačka

vapi za radnom snagom, tre-

baju im tehničari, zanatlije,

radnici u realnom sektoru,

istakao jeLukač.

On jedodaoda je iministarza

socijalni rad Njemačke pri-

znao da je najveća greška na-

pravljenakadaNjemačkanije

uspjela da da državljanstva

svimizbjeglicama izBiH.

- Tako narod u BiH nestaje.

Ali,neradi sesamoonašojdr-

žavi. Još je gora situacija u

Hrvatskoj. Političari uHrvat-

skoj ne smiju ni spomenuti

koliko je ljudi otišlo, a pozna-

to je da više ljudi iz Zagreba

ode u jednoj godini nego iz

cijeleBiH, pojasnio jeLukač.

Prema njegovim riječima,

BiH postaje zemlja staraca,

nezaposlenih, penzionera,

nesposobnih i mediokriteta s

kupljenimdiplomama.

- Postajemo demografski ra-

sadnikzarazvijenenacijekao

što je Njemačka. Služimo za

osvježavanje njihove krvi, a

onidobivajunašunatprosječ-

nu djecu koja se lako prila-

gođavajuuređenompravnom

sistemu Njemačke, naglasio

jeLukač.

Višeod 172.000državljana

BiHživi i radi uNjemačkoj

Pobjeda Đukanovića je garant za dalji crnogorski razvoj u dobrompravcu

Drugim riječima, u Crnoj Gori semože očekivati alternacija stranaka na

vlasti onog trenutka kada se pojavi uspješnija alternativa DPS-u koja će svoju

političku ponudu formulisati na taj način da bude atraktivna, ali da ne dovodi

u pitanje osnovne postulate na kojima počiva savremeno crnogorsko društvo