Previous Page  12 / 48 Next Page
Information
Show Menu
Previous Page 12 / 48 Next Page
Page Background

12

Pobjeda

Nedjelja, 22. april 2018.

Kultura

KOTOR:

Danas počinje šesto izdanje

FLUID dizajn foruma

Reakcijana stvari koje

oblikujustvarnost

KOTOR

- Šesto izdanjeFLU-

IDdizajn forumabićeotvo-

renodanas u 17 sati uprosto-

rijamakotorskogkina

,,Boka”. Forumćeotvoriti

AnaMatić, grafičkadizaj-

nerka, profesoricana studij-

skomprogramuGrafički di-

zajnnaFakultetu likovnih

umjetnosti naCetinju i ko-

ordinatorkaFLUID-a. Tema

ovogodišnjegFLUIDdizajn

foruma, koji će seodržati do

25. aprilauKotoru i 26. apri-

lanaCetinju, je ,,Kontami-

nacija/Contamination”.

Predavanja

Nakon otvaranja, u 17:30 sati,

predavanje će održati arhitek-

ticaTatjanaRajić. Ona je jedan

od osnivača NVO Expeditio i

Centra za održivi prostorni ra-

zvoj iz Kotora u kojem radi na

mjestuprogramskemenadžer-

ke.U18:15satipočećepredava-

nje Mirande Veljačić i Dinka

Peračića, osnivača ,,Platforme

9,81 - udruge za arhitektonska

istraživanja”. Ovo udruženje

svojudjelatnost temelji napra-

vednom i održivomraspolaga-

nju prostornim resursima i

učestvovanju svih građana u

prostornom razvoju. U 19:30

sati počeće predavanje Tim

Bruka,audio-vizuelnogumjet-

nika, profesora, kustosa i pisca

iz Australije koji dvadeset go-

dina pravi audio-vizuelna dje-

la, sarađujući sa kompozitori-

ma, izvođačima, pozorišnim

rediteljima i vizuelnim umjet-

nicima. Nakon ovog predava-

nja, publici u kinu ,,Boka”

predstaviće se Isidora Nikolić,

grafička dizajnerka i jedna od

osnivača i autoraMeđunarod-

ne konferencije ,,Dizajner: Au-

tor ili univerzalni vojnik”.

,,Kontaminacija”

FLUID je koncipiran kao fo-

rumkojegčinenizpredavanja,

radionicaiizložbinakojimase

okupljajurenomiranidizajne-

ri, umjetnici i profesionalci iz

različitih oblasti, kao i brojni

studenti iz zemlje i regiona u

svojstvu učesnika radionica.

Kao i na svim prethodnim iz-

danjima, Forum ima okvirnu

temu koja definiše sadržaj

programa usmjeravajući ga ka

povezivanju stručnih umjet-

ničkihpraksi sa javnimili eko-

nomskim interesom lokalne

zajednice i/ili privrednih su-

bjekata.

- Ove godine tema FLUID-a

,,Kontaminacija/Contamina-

tion” opominje na to da je po-

trebna reakcija na društvene

probleme: zagađenje prirode,

zagađenje kulturnog pejzaža,

vizuelno zagađenje prostora,

zagađenje javnog diskursa i

sistema društvenih vrijedno-

sti. Orijentacijom ka angažo-

vanimdizajnerskimpraksama

ovogodišnji FLUIDteži da se i

sam, kao dizajnerski forum-

festival, pozicionira na crno-

gorskoj javnoj sceni sa jasnim

vrijednosnim i stručnim sta-

vovima o pitanjima koja obli-

kujunašusadašnjost, ali i našu

budućnost kao moderne i

emancipovane evropske ze-

mlje - navodi se unajavi.

OrganizatorFLUIDdizajn fo-

ruma je Fakultet likovnih um-

jetnosti Cetinje, a pokrovitelji

suMinistarstvo kulture, Uni-

verzitet Crne Gore, Ministar-

stvo održivog razvoja i turiz-

ma, Turistička organizacija

Kotor, opštinaKotor, Prijesto-

nica Cetinje, Arhitektonski

fakultet iz Podgorice i Gete

institut izBeograda.

a.Đ.

„Gradpriča“ Ethema

Mandićau izdanjuOKF-a

PODGORICA - Knjiga „Grad

priča“ crnogorskog pisca

Ethema Mandića, objavljena

je nedavno u izdanju Otvore-

nogkulturnog foruma saCeti-

nja. Urednica Mandićeve

zbirke kratkih priča je Draga-

na Tripković, a izdavač Milo-

radPopović.Tehničkiurednik

jeMilutinMarković, lekturu i

korekturu potpisuje Sanja Or-

landić, a ilustracije Alma Ra-

stoder.

Kako su saopštili iz OKF-a,

Mandićeva knjiga sadrži jeda-

naestpričasa jednomzajedni-

čomodrednicom, a to je grad i

njegovi urbani fenomeni. Me-

đu tekstovima je i Mandićeva

priča nagrađena na konkursu

„A Sea of Words“ u Barseloni,

na međunarodnom konkursu

za kratku priču Evropskog in-

stitutaMediterana 2017.

EthemMandićrođenjeuPod-

gorici. Završio je studije knji-

ževnosti na fakultetu u Nikši-

ću, a magistrirao u Sarajevu.

Sada jenadoktorskimstudija-

ma u Zagrebu. Objavljivao je

radove za više stručnih i časo-

pisa za kulturu i književnost,

izmeđuostalihLinguaMonte-

negrina, Ars, Kod, Quest, Art.

Fakultet za crnogorski jezik i

književnost štampao je njego-

vumonografiju pod naslovom

„Pripovjedna proza Huseina

Bašića i Zuvdije Hodžića“.

Otvoreni kulturni forum je

objavio njegov debitantski ro-

man „Knjigamoga oca“.Man-

dić je angažovan kao saradnik

unastavinaFakultetuzacrno-

gorski jezik i književnost.

r. m.

Davnašnja neostvarena želja Njegoš i Lubarda u jednoj knjizi

Djela izrasla iz cr

»

Piše:

Sreten PeroviĆ

Davne 1968, po mnogo če-

mu prelomne godine, ohra-

breni izdavačkim uspjesima,

uporni i koncepcijski usagla-

šeni urednici titogradskog

Grafičkog zavoda (M. Stojo-

vić, S. Perović, B. Banjević)

smatrali su svojom radnom,

kulturološkom i povijesnom

obavezom da iz bogate a za-

magljivane, potiskivane, pre-

otimane i često preimenova-

ne (asimilovane) crnogorske

duhovnetradicije-uspostave

mogućekulturne,stvaralačke

kontinuitete: otkrivanjem

„zaboravljenih“ djela, even-

tualnimprevođenjems latin-

skog ili mletačkog, (uslovno)

italijanskog jezika, osvježa-

vanjempotrebnomnaučnom

aparaturom, prema potrebi i

restauracijom, oživljava-

njem, kritičkim usklađiva-

njemsa savremenimknjižev-

nimsaznanjima, zahtjevimai

dostignućima. Biblioteka

„Luča“, antologija crnogor-

skeknjiževnosti, uspjelajeda

uspostavi nužne kontinuite-

te, da okupi i sistematizuje

sve ono što u crnogorskom

nasljeđu (i u kontinentalnom

i u primorskom dijelu Crne

Gore) ima trajne estetsko-

istorijske, dokumentarne ili

duhovne kvalitete.

BiLjeŠKa

Izdavačke ambicije Redakci-

je Grafičkog zavoda obuhva-

talesuiluksuznaizdanjanaj-

vrednijih djela ukupne

crnogorske književnosti. Te

ideje su nas dovele u Crno-

gorsko primorje, u Milo-

čer, na razgovor sa Petrom

Lubardom, koji se tih dana,

nakon intenzivnih rasprava

o izložbama u Titogradu i na

Cetinju, sa suprugom odma-

rao u blagorodnom ambijen-

tu. U tom neprotokolarnom

razgovoru s Petrom Lubar-

dom, uz urednike „Luče“,

učestvovao je i naš prijatelj

geologDimitrije Škuletić, ta-

kođeveomazainteresovanza

napredak i afirmaciju crno-

gorske kulture.

Iz te univerzalno protestne /

studentske/ godine potiče i

(ova) moja bilješka od prije

pola vijeka, nedavno prona-

đena među mojim bezbroj-

nimpismima, memorijalnim

hartijama, dokumentima - u

fasciklama u kojima se čuva-

ju proglasi i ostali materijali

onog kratkoročnog beograd-

skog „Crvenoguniverziteta“.

Utoj bilješci su sačuvanene-

ke indikativne opaske i ne-

kolko zanimljivih detalja iz

tih miločerskih razgovora,

što može da u mozaiku on-

dašnjihprilika i neprilikapo-

puni bar neki nedostajuči

kamenčić, svejedno koje je

boje bio u ono vrijeme, a koje

je danas. Ja u to vjerujem.

U to ugrijano mediteransko

popodne prije pola vijeka, na

terasi Hotela „Miločer“, na-

spram pospanog Svetog Ste-

fana, tada još relativnomladi

urednici titigradskog Grafič-

kogzavoda - satima surazgo-

varali sa slavodobitnimMae-

strom i njegovom nad/

moćnom suprugom Verom.

Iako protokolarno najavljen,

razgovor se odvijaou atmosferi

prijateljske lagodnosti, razno-

rodnih asocijacija i brojnih di-

gresija. Takvu komociju omo-

gućavalo nam je višegodišnje

poznanstvo s porodicom Lu-

barda, više – s Petrom, s kojim

smo se srijetali i u Beogradu i u

Crnoj Gori, najčešće u Klubu

književnika u Frncuskoj 7, ali i

na likovnimmanifestacijama u

Crnoj Gori, u Titogradu ili na

Cetinju.

novaSvjetLoSt

OPetruLubardi i o svimnjego-

vim slikarskim fazama postoji

impozantnairaznovrsnalitera-

tura, i na domaćim i na stranim

jezicima;ogledi,studije,kritike,

eseji, intervjui... Najveći druš-

tveno-estetski učinak imale su

rasprave o njegovoj radikalno

inovantmoj izložbi u Beogradu

1951,godine.Vanrednarecepci-

ja i značenje izloženih djela

iznenadilo je i samog Lubardu,

jer on svojim radovima nije na-

mjenjivaoprekretničkismisaoi

značaj, nego je samo odlučno

slijedio svoje unutrašnje pori-

ve, vizije, emocije. Ali ta njego-

va izložba je dobila i jako futu-

rističko značenje, jer je u

vladajuću estetiku socijalistič-

kogrealizmaunijelasasvimno-

vu svjetlost i time ozarila sve

ondašnjejugoslovenskekultur-

ne sredine. U sferi likovne um-

jetnosti Lubarda je naglo pri-

hvaćen kao predvodni k ,

svjetionik,putokazzanoveplo-

vidbe; isto onako kao što su Kr-

ležin govor na III kongresu

književnika Jugoslavije u Lju-

bljani (5-7. X 1952) i čuveniDa-

vičov traktat „Poezija i otpori“

(1952) doprinijeli radikalnom

raskidu sa timofejevskom

„estetikom“ uoblasti literature.

Uz tri vrijedne monografije o

Lubardi (Lazara Trifunovića,

BG 1964; Grupe autora, BG

2002, iOlgePerović, PG2004) i

o njegovom slikarstvu, koje je

nauniverzalnojpozorniciizbo-

r i l o n a j v e ć a p r i z n a n j a

(1937. Grand Prix na Svjetskoj

izložbi u Parizu, 1939. u Hagu,

1953. u Sao Paolu, 1955. u Toki-

ju, 1956. u Njujorku; 1973. Her-

derovanagardauBeču)dostaje

pisanoiuzemljiiuinozemstvu,

najviše povom nagrada koje je

dobiouCrnojGori i Jugoslaviji,

među kojima je i Nagrada AV-

NOJ-a (1966). Pa ipak, njegova

životna putanja, njegov lični i

porodični život i prerani odla-

zak – očekuju skrupuloznije i

analitičnije biografe.

„oPorUKa“

O Petru Lubardi (Ljubotinj,

1908 –1974, Beograd) kao o

ključnom crnogorskom slikaru

postoje i mnogi žurnalistički

tekstovi,agotovodainijepomi-

njan zahtjev u jednom njego-

vom pismu (koje se čuva u SA-

NU) da priređivači njegovih

budućihizložbitrebadaistaknu

da je on Srbin. Ne zna se, narav-

no, što je navelo svjetski pozna-

tog Lubardu da u svoju „oporu-

ku“ unese taj nalog; nezavisno

odbilokojegnacionalnogopre-

djeljenja (što je pravo svakog

pojedinca), takoneštoukatalo-

zima ne ističu ni manje značaj-

ni likovni umjetnici, bez obzira

da li sebe smatraju autentično

srpskim ili autentično crnogor-

skim umjetnikom, ili pak pri-

padnikomi jedne i drugekultu-

re. U ondašnjim kuloarima,

njemu ne odveć naklonjenim,

ni naokoblagaLubardinanarav

nije uvijek dobronamjerno pri-

mana;anjegovamagijskaprivr-

ženost slikarstvu, nerijetko je

tumačena kao plod crnogorske

zainaćenosti ili ambicija da se

nametnekaolikovniNjegoš!Bi-

lo je, i tada i kasnije, nagađanja

da je bard jugoslovenskog sli-

karstvatrajnoozlojeđennasvo-

ju domaju zbog tragične očeve

smrti, odnosno zbog ličnih

uvreda koje je doživio za vrije-

me službovanja na Cetinju pr-

vihporatnihgodina; anemanje

PETARLUBARDA:

Konji