Table of Contents Table of Contents
Previous Page  8 / 48 Next Page
Information
Show Menu
Previous Page 8 / 48 Next Page
Page Background

8

Pobjeda

Utorak, 10. april 2018.

Društvo

PODGORICA

- Populacija

medvjeda i vukauCrnoj Go-

ri je stabilna, takomakar go-

vore zvanični podaci, ali ne

postojenaučnovalidni po-

daci ni za jednuvrstu, pa je

neophodnohitnoprikupiti

informacijekakobi seuna-

prijediloupravljanjevelikim

zvijerima - kazala je zaPo-

bjeduekspertkinja zakru-

pne zvijeri izEuronatur fon-

dacijeMarikeBriks.

Ona objašnjava da je zbog ne-

dostatka naučnih činjenica

statusovihpopulacijanejasan.

DOKAZI

Projektom ,,Zaštita mrkog

medvjeda u Dinaridima“, koji

zajednoimplementirajuCZIP

u Crnoj Gori, Centar za život-

nu sredinu u BiH i njemačka

fondacija Euronatur, želi se

nadomjestiti nedostatak zna-

nja o statusu ove vrste i dati

podrška Vladi u ustanovljava-

nju naučno utemeljenog odr-

živog upravljanja.

UEvropi postoje četiri osnov-

ne vrste krupnih zvijeri: mrki

medvjed, vuk, ris i žderavac,

odkojih, kako ističeBriks, dvi-

jevrste,medvjedi vuk, postoje

uCrnoj Gori.

- Ne postoje dokazi o postoja-

nju risa, još od 2002. godine

kada je pronađena jedna ugi-

nula jedinka ove vrste. Među-

tim, ipak jemoguće da postoje

jedinke kritično ugroženog

balkanskog risa, podvrste

evroazijskog risa, koje i dalje

nastanjuju teritorijuCrneGo-

re. Zajedno sa našimpartneri-

ma sa Kosova, Crne Gore, Al-

b a n i j e , Ma k e d o n i j e i

Švajcarske, Euronatur je po-

čeo ,,Program oporavka bal-

kanskog risa“ radi zaštite pre-

ostalih živih jedinki ove vrste

- kazala jeBriks.

Međunarodna grupa naučni-

ka saopštila je prije nekoliko

godina da je najmanje četvrti-

na svihdivljih vrsta u svijetuu

opasnosti od izumiranja što se

tiče krupnih zvijeri, a Briks

naglašavada jeuEvropi popu-

lacija velikih zvijeri desetko-

vana direktnim progonom,

naročitou20. vijeku.

- To je prvo dovelo do drastič-

nog smanjenja broja, a zatim i

izumiranja svih vrsta velikih

zvijeri, naročito u Zapadnoj i

Istočnoj Evropi. Posljednjih

decenija ipak u pojednim

evropskim regionima pojedi-

ne vrste počinju da se oporav-

ljaju - kazala jeBriks.

Glavni razlozi za oporavak su,

objašnjava ona, postojanje

zdrave populacije vrsta (veći-

nom na području Južne i

Istočne Evrope i Skandinavi-

je), koja je omogućila rekolo-

nizaciju na onim područjima

gdje su zvijeri bile istrijeblje-

ne, te zaštitnemjere i promje-

naupercepciji krupnihzvijeri

u javnosti.

- Iako se populacija krupnih

zvijeri oporavlja u posljednjih

nekoliko decenija, i dalje po-

stoji potreba njihove zaštite,

posebno kad su u pitanju pro-

storni zahtjevi, jer njima treba

obezbijediti adekvatno stani-

šte. Potrebno ih je zaštititi i od

izazova koji proizilaze iz suži-

vota sa ljudima - kazala je

Briks.

Znanje o medvjedu, vuku i ri-

suuCrnojGori je, dodajenaša

sagovornica, veoma ograniče-

no i naučni podaci supotrebni

u najkraćemmogućem roku,

kako bi se ustanovio pravi sta-

tus i prijetnje za ove vrste.

- S obzirom na naučni značaj

dinarske populacijemedvjeda

i vuka, CrnaGoramoradapre-

uzme odgovornost i za taj

,,divlji“ svijet i za ljude. Kada

su u pitanju velike zvijeri, to

znači da obezbijedi održivo

upravljanje populacijama

medvjedaivuka(irisa),zasno-

vano na naučnim podacima i

time omogući opstanak ovih

veličanstvenih vrsta na duži

rok, ali i da omogući miran su-

život stanovništva sa ovim ži-

votinjama - naglasila jeBriks.

Premanjenimriječima, tonije

kratoročni cilj, već su potreb-

na kontinuirana nastojanja i

programi koje će država mo-

rati da preduzme posebno u

procesu pristupanja Evrop-

skoj uniji.

Glavne opasnosti za životinje

su, kako ističe Briks, degrada-

cija i uništavanje staništa.

STANIŠTE

-Toznači daživotinjegubeži-

votni prostor zato što su šume

posječene, putevi izgrađeni i

ljudska naselja se šire. Pored

toga, postoji direktan progon

ovihživotinja, koji je čestone-

kontrolisan i efekti napopula-

cijumogubiti različiti. Napri-

mjer, pošto se obično love

najveći primjerci, balans iz-

među polova se mijenja i to

može znatno uticati na stopu

reprodukcije - objasnila je na-

ša sagovornica.

Navodi i da, dodatno, smanji-

vanje broja važnih vrsta plije-

na, na primjer srne, izaziva

ogromanproblem.

- Na kraju, izolacija male po-

pulacije potencijalno vodi ka

izumiranju. Mali broj jedinki

– manje od 50 ukupno – je

glavna prijetnja za opstanak

predivnog balkanskog risa na

ovimprostorima i samoćevri-

jeme pokazati ima li šansu da

preživi u budućnosti – nagla-

sila jeBriks.

N.KOVAČEVIĆ

PODGORICA

–Klinički cen-

tarCrneGorenajveći jeproi-

zvođačmedicinskogotpadau

državi i unjemu se godišnje

proizvedevišeod23 tone tog

materijala, saopšteno je iz

Ministarstva zdravlja.

Načelnica u Direktoratu za

ekonomiku i projekte u zdrav-

stvu Nataša Žugić kazala je

agenciji Mina da su aktivnosti

ministarstva rezultiralepadom

količine ukupnogmedicinskog

otpada u prošloj godini za oko

5,5 odsto što je, kako je pojasni-

la, ušteda više od 50.000 eura.

Žugić je objasnila da se

medicinski otpad tretira ili

odlaže što je moguće bliže

mjestu njegovog nastanka, da

bi se u toku transporta izbjegle

neželjeneposljedicenaživotnu

sredinu.

- Najveći proizvođači medicin-

skogotpadasuKliničkicentarsa

oko 23,3 tone, opšte bolnice Be-

rane, Bar, Pljevlja i BijeloPolje, a

zatimdomovi zdravlja Podgori-

ca, Budva iBar -navela jeŽugić.

Na pitanje da li je medicinsko

osoblje obučeno da rukuje ta-

kvimotpadom, ona je kazala da

je ministarstvo, radi praćenja

realizacijeplanaupravljanjaot-

padomza 2017. godinu, ukonti-

nuitetu nastavilo sprovođenje

aktivnosti.

- Planomministarstva analizi-

ran je cjelokupni sistemuprav-

ljanja medicinskim otpadom u

zdravstvenimustanovamakoji-

ma je osnivač država, identifi-

kovani su nedostaci i predlože-

ne mj ere za e f ikasnij e i

prihvatljivije rukovanje otpa-

dom od primarne selekcije do

odlaganja, uključujući i mjere

za smanjivanje količine otpada

- kazala jeŽugić.

Kako je navela, radi unapređe-

nja postojećeg sistema uprav-

ljanja medicinskim otpadom u

Crnoj Gori, akcioni plan za ovu

godinupredviđadaćeministar-

stvo kontinuirano sprovoditi

eksterni nadzor, kao i da će od-

govorne osobe za upravljanje

otpadomkontinuiranoobavlja-

ti unutrašnji nadzor.

N.K.

Načelnica u Direktoratu za ekonomiku i projekte u zdravstvu Nataša Žugić

Klinički centar proizvedeviše

od23 tonemedicinskogotpada

NatašaŽugić

Ekspertkinja iz Euronatur fondacije poručuje da Crna Goramora više da uradi za zaštitu životinja

S obziromna naučni značaj dinarske populacijemedvjeda

i vuka, Crna Goramora da preuzme odgovornost i za taj

,,divlji“ svijet i za ljude. Kada su u pitanju velike zvijeri, to

znači da obezbijedi održivo upravljanje populacijama

medvjeda i vuka (i risa) - kazala jeMarike Briks

Nekontrolisana sječa šuma i uništavanje

staništa su, kako ističe Briks, glavne prijetnje

velikim zvijerima u Crnoj Gori i, nažalost, te

prijetnje su dramatično porasle.

- Posebno je ris jako zavisan od netaknutih

šumskih staništa i sa sve većimpovršinama

posječene šume njihovo potencijalno stanište

rapidno se smanjuje. Veliko širenje ljudskih

aktivnosti i uticaj na bivše netaknute prirodne

regione doprinosi ne samo direktnoj prijetnji

divljim životinjama, kao na primjer uzne-

miravanje medvjeda u periodu hibernacije,

štomože prouzrokovati smrt životinje, već

i gubitak održivog staništa za zvijeri. Zbog

toga, povećan uticaj čovjeka na ,,divlji“ svijet

utiče i na povećan rizik kon likta zvijeri sa

ljudima, jer životinje gube stanište - upozorila

je Briks.

Sječašumanajvećaprijetnjavelikimzvijerima

Klinički centar

Mrkimedvjed

MarikeBriks

Vukovi

Hitnoobezbijediti

naučnepodatkeo

medvjedu, vuku i risu