Previous Page  7 / 48 Next Page
Information
Show Menu
Previous Page 7 / 48 Next Page
Page Background

7

Pobjeda

U fokusu

Nedjelja, 25. mart 2018.

Prof. dr Mihailo Burić apeluje da se hitno riješi problempoplava u Zetskoj ravnici

PODGORICA

NigdjeuCr-

noj Gori kaouZetskoj ravni-

ci vodaneotima tolikoplod-

ne zemlje. Posebno suvelike

površinepoljoprivrednog

zemljištaugroženepoplava-

maSkadarskog jezera, više

od 14.000hektara. Takođe,

neposredno ili posredno

ugroženo jeblizu 15.000 sta-

novnika. Ne zaboravimo,

poplave 2010. godinedržavu

sukoštalevišeod20miliona

eura. To suosnovni razlozi

zbogkojihprojekat regula-

cijeSkadarskog jezera treba

dabudeuvrhudržavnih

prioriteta, ane temakoja se

aktuelizuje samokad tom

područjuzaprijeti povišen

vodostaj –kažehidrolog

prof. drMihailoBurić.

On ističedanezavisnost drža-

ve, između ostalog, zavisi i od

toga da li samamože da obez-

bijedi hranu, te da Crnoj Gori

fali fabrika hrane.

– Hrana je strategijski proi-

zvod svake zemlje, a zemljišta

,,fabrike hrane“. Crna Gora

ima poljoprivrednih površina

0,31 ha/stanovniku, ali obra-

divih svega 0,09 ha/stanovni-

ku! Zato priobalna zona Ska-

darskog jezera ne smije biti

zaobiđena u strategiji razvoja

proizvodnjehrane–ističeBu-

rić, inače član međudržavne

Komisije zaSkadarsko jezero,

CrnaGora –Albanija.

PROJEKAT

Plavna zona Skadarskog jeze-

ra zahvata površinuod 14.000

hektara.Nakonvelikepoplave

2010. godine povećana je još

30kvadratnihkilometara.

-Na oko 4.000hektara sezon-

ski plavljenog zemljišta veo-

madobrihhemijskihi fizičkih

svojstava, nakon izgradnje

drenažne mreže, može se po-

krenuti efikasna poljopri-

Mihailo Burić ističe da je ,,neadekvatno

učešće domaćeg znanja derogiralo sve

dosadašnje aktivnosti na projektu regu-

lisanja voda Skadarskog jezera“ te da

posao treba prepustiti struci.

– Projekat upravljanja Skadarskim jeze-

rom je državni, naučni, funkcionalni,

socijalni, privredni projekat. Smiješno

je da se javljaju pravnici, ekonomisti, da

oni daju savjete i preporuke, organizuju

,,stručne“ rasprave i na kraju donose

odluke značajne za oblast voda. Struka

je stavljena po strani… Apelujemda se

iz oblasti voda sklone ljudi koji nemaju

nikakvog znanja ni veze sa vodama,

da se omogući stručnjacima da vode

vodoprivredu, da rade projekte, rješa-

vaju probleme... U suprotnom, tek ćemo

trpjeti posljedice odluka koje donose i

sprovode samozvani eksperti - upozo-

rava Burić.

Konsultovatistruku,anesamozvaneeksperte

– Poplave Skadarskig jeze-

ra obuhvataju i teritoriju

Albanije. Pošto se radi o

zajedničkim vodama i

problemima, onda i rješe-

nja treba da se realizuju u

koordinaciji između Crne

Gore i Albanije. Takođe,

projekat regulisanja ima

regionalni karakter pa

se može dobiti pomoć

Evropske unije. Takođe,

sporazumo saradnji

između Albanije i Crne

Gore u oblasti vodopri-

vrede i upravljanja voda

Skadarskog jezera i rijeke

Bojane je usvojen i pot-

pisan. Postoji podloga za

međudržavnu saradnju.

Na posljednjem sastanku

Komisije albanska strana

je deklarativno prihvatila

naš prijedlog o izradi

studije izvodljivosti i kon-

kurisanju kod evropskih

fondova – kaže Mihailo

Burić.

Pomoć

Evropske

unije

Skadarsko jezero

otima „fabrikuhrane“

vredna proizvodnja, bez po-

sebnih agromelioracija.

Ostalih 10.000 hektara plav-

nog terena treba zaštititi od

plavljenja.Zemljištasetakođe

mogu privesti kulturi i ,,ospo-

sobiti“ za biljnu proizvodnju.

Nakon uspostavljanja poseb-

nog plodoreda sa češćim du-

bokim oranjem, naročito u

ljetnjem periodu, i uzgaja-

njem okopavina bez navod-

njavanja, stvoriće se uslovi za

intenzivnuaeracijuzemljištai

oksidaciju redukovanih jedi-

njenja. Uz primjenu tog mo-

delamoguseuspješnouzgaja-

ti najosjetljivie vrste voća i

vinogradi. Dakle, regulacijom

Skadarskogjezeraobezbijedi-

će se nova poljoprivredna po-

vršina, tako što neće biti plav-

ljena –uvjeren jeBurić.

Projekat je, tvrdi on, prihvat-

ljiv, ne samo zbog toga što

sprečava štetne uticaje popla-

va već i zato što je isplativ.

-Tosemožesagledatinaosno-

vu vrijednosti od vode oslobo-

đenog zemljišta koje, prema

aproksimaciji, može da iznosi

oko1.700.000.000eura(17.000

ha po cijeni od 10e/m2) – upo-

zoravaBurić.

POSTUPAK

Stručnjaci su analizama došli

do pet potencijalnih rješenja

za regulisanje voda Skadar-

skog jezera, tj. za sprečavanje

poplava.

- Prvi predviđa vraćanje voda

rijeke Drim u njegovo staro

korito, na teritoriji Albanije, u

kojemsu bile prije nego što su

uzrokovana stalna plavljenja

teritorije naše države. Inače,

postoji pravna obaveza vraća-

njaDrima u staro korito. Dru-

ga mogućnost je izgradnja

poldera (brana oko Skadar-

skog jezera i rijeke Bojane),

čime bi se spriječilo izlivanje

voda izvan prirodnog korita.

Rješenje je studirano i mogu-

će –kažeBurić.

Jedna odmogućnosti jeste re-

gulacija i produbljivanje kori-

ta rijekeBojane.

- Za to rješenje se nameću

osnovni problemi obezbjeđe-

njaproticajnogriječnogprofi-

la. Korito rijeke Bojane je naj-

većim dijelom ispod nivoa

mora. Valja imati na umu

predviđanja stručnjaka da će

doći do izdizanjamora zanaj-

manje 0,62m, ili više desetina

centimetara - više od najma-

njeg nivoa rijeke Bojane kod

Fraskanjela u sušnom perio-

du. Tim modelom bi vreme-

nom nestala Ada Bojana. Če-

tvrto rješenje je ispravljanje

meandararijekeBojaneistva-

ranje ,,bajpasa“, tako da se vo-

da Drima odvede nizvodnije

odnjegovog ušća u Skadarsko

jezero. Ima održivost pošto

sprečava direktno ulivanje

Drima u Skadarsko jezero.

Ipak, treba imati u vidu da ta-

ko nastaju izmjene prirodnog

režima, a ukoliko se ostvare

međunarodneprognozeokli-

matskimpromjenama, korito

Bojanećepostatimorski zaliv,

što većim dijelom jeste i sada

– ističeBurić.

Peti prijedlog da se ,,ukroti“

Skadarsko jezero i takosprije-

čiplavljenjeokolnogpodručja

jeste izgradnja tunela kroz

planinuSozinu.

-Tunelima bi se kontrolisale

velike vode jezera tako što bi

se odvodile direktno u Ja-

dranskomore.Torješenječini

se racionalnim, iako je tehnič-

ki komplikovano i finansijski

upitno. Međutim, ono postaje

održivo, kada imamo u vidu

da bi vrijednost oslobođenog

- plavljenog zemljišta, bila da-

leko veća od investicija u tu-

nele, oslobađa se 17.000 hek-

tara poljoprivredne zemlje i

otvara mogućnost eksploata-

cije treseta - objašnjavaBurić.

STUDIJA

Sagovornik Pobjede ističe da o

ponuđenim prijedlozima nije

postignut stručni, niti pravni,

niti politički, niti ekološki kon-

senzus, pa prvo treba uraditi

stručnu studiju izvodljivosti.

–Prvi korak mora biti stručna

studija čiji je osnovni cilj da

analizira ponuđena rješenja i

predloži najbolje. Ali, to mo-

ramo uraditi što prije, ne smi-

jemo dozvoliti da nam Ska-

darsko jezero otima prostor

–upozoravaMihailoBurić.

D. ŠAKOVIĆ

Iz Instituta za javno zdravlje saopštili da još nije proglašena epidemijamorbila

Trinaestoro liječe, petoroprate

PODGORICA

UCrnoj Go-

ri još nijeproglašena epide-

mijamorbila, saopštili su iz

Instituta za javnozdravlje.

- Trenutno se na bolničkom

liječenju nalazi 13 pacijenata

oboljelih od morbila, pri če-

mu se još šest pacijenata

sumnjivih na infekciju mor-

bilima prati. Od početka go-

dine i zaključno sa jučeraš-

njim danom u 14 časova

ukupno je registrovano 37

osoba inficiranih virusom

morbila, od kojih je 24 prele-

žalo infekciju bez akutnih

posljedica i koje se samim

timsmatraju izliječenim- sa-

opštili su.

Od registrovanja prvog sluča-

ja i zaključno sa 23. martom

najveći broj oboljelih u regio-

nu registrovan je u Srbiji –

4.043 sa ukupno 12 umrlih od

morbila od početka epidemi-

je, zatim slijede Grčka – 1131

slučajeva i tri smrtna ishoda,

Rumunija sa 757 slučajeva i

dva smrtna ishoda i Italija –

168 slučajeva i dva smrtna is-

hoda i to sve počev od 1. janu-

ara 2018.

- U poređenju sa navedenim

državama, kod nas se još uvi-

jek bilježi nizak nivo intenzi-

teta obolijevanja pri čemu se

svaki sumnjivi slučaj mikro-

biološki i epidemiološki istra-

žuje i prati, kontakti stavljaju

pod nadzor i sprovode druge

protiv epidemijske mjere i to

u svim opštinama i svim

zdravstvenim ustanovama -

ističuu Institutu.

Uskladusazakonomi kadase

steknu uslovi, Institut ćeMi-

nistarstvu zdravlja predložiti

proglašenje epidemije što će

u prvom redu zavisiti od po-

većanja broja novooboljelih i

to ne samo na nivou države

već i po opštinama, kao i od

broja osjetljive, tj. nevakcini-

sane djece koja su najvećem

riziku od obolijevanja od

morbila.

-Vezanoza izvorobolijevanja

– gotovo identičan broj do sa-

da registrovanih pacijenata

ima veze sa obolijevanjem

izvan kao i na teritoriji Crne

Gore - kazali su iz Instituta.

-Najpogođenija grupa sudje-

ca starija od jedne amlađa od

pet godina od kojih niko nije

vakcinisan. Zatim slijede

odrasli stariji od 35 godina i

mlađi odrasli (od 18 do navr-

šenih 35 godina). Ostali obo-

ljeli su u preostale tri uzrasne

grupe: djece mlađe od jedne

godine,djecaosnovno-isred-

nje - školskog uzrasta. Uku-

pno gledano, među oboljeli-

ma nevakcinisanih i bez

podatka o vakcinaciji je uku-

pno94,60odstodoksamokod

dvije oboljele osobe postoje

podaci o vakcinaciji koja je

sprovedena ranije u djetinj-

stvu - naveli su iz IJZ.

R. P.

Voda tokompoplava ugrožava najmanje 14.000 hektara zemljišta

i 15.000 stanovnika u priobalju. Regulacijom jezera obezbijediće

se nova poljoprivredna površina. Postoji pet prijedloga kako da se

problemplavljenja riješi, pa prvo treba uraditi stručnu studiju kako

bi se znalo koji je najbolji – kažeMihailo Burić

20

miliona eura

iznosila je šteta koju

supričinile poplave

2010. godine

30

kvadratnih kilometara

povećana je plavna zona

Skadarskog jezera

nakonpoplave

2010.

Prof. dr

Mihailo

Burić

VODAUGROŽAVAI

PROSTORILJUDE:

Pogledna jedno

odselauZeti

DomzdravljanaStaromaerodromu