Table of Contents Table of Contents
Previous Page  4 / 48 Next Page
Information
Show Menu
Previous Page 4 / 48 Next Page
Page Background

4

Pobjeda

Ponedjeljak, 12. mart 2018.

Ekonomija

PODGORICA

- Grupaod

30međunarodnihekspe-

rata izoblasti karstaprili-

komradanamapiranju

150najznačajnijih tačaka

karstau svijetu, namapu

jeuvrstila i izvorišteBolje

sestre.

- Ovo izvorište snabdijeva

čitavo Crnogorsko primorje

visokokvalitetnom pitkom

vodom i zasluženo se nalazi

nanovoj listi 150najvažnijih

kraških izvora svijeta. Za

nas jeveomaznačajno što se

ovako važan prirodni resurs

Crne Gore koji je dat na

upravljanje JP Regionalni

vodovod Crnogorsko pri-

morje našao među najzna-

čajnijim svjetskim tačkama

kada je karst u pitanju, jer

sada imamo i globalno pre-

poznat značaj i odgovornost

da nastavimo sa aktivnosti-

ma koje će doprinijeti boljoj

zaštiti izvorišta, ali i daljim

istražnim radovima koji po-

drazumijevaju prikupljanje

podataka o sastavu sedi-

menta, izdašnosti izvorišta,

kvalitetu vode - istakao je

Goran Jevrić, direktor JP

Regionalni vodovod za Cr-

nogorskoprimorje.

VODENI RESURSI

Svjetskamapavodaukarstu

(WOKAM) dio je svjetskog

programa hidrogeološkog

map i ran j a i proc j ene

(WHYMAP), koja ima za

cilj omogućavanje global-

nog upravljanja vodnim re-

sursima.ProjekatWOKAM,

kojeg su podržali Međuna-

rodno udruženje hidrogeo-

loga (IAH) i UNESCO, us-

postavljen je 2012. godine

kakobi sedobiobolji global-

ni pregled kraških izvora i

da bi se stvorila osnova za

održivomeđunarodno i glo-

balno upravljanje vodnim

Crna Gora na globalnoj hidrogeološkoj mapi

Bolje sestremeđu

150najznačajnijih

izvorana svijetu

PODGORICA

–Prijedlog

MMF-adaCrnaGorauvede

porezna emisijeugljenmo-

noksida, dioksida i drugih

štetnihmaterija, štobi ,

izmeđuostalog, stvorilopros-

tor i da se smanji opterećenje

na zarade, podržavajuuVla-

di, poslodavačkimorgani-

zacijama, ekonomski anal-

itičari. Jedino se još ne

oglašavajuzagađivači.

Ministar finansija Darko Ra-

dunović je odgovarajući naPo-

bjedino pitanje kazao da podr-

žava taj prijedlog, ali i dodaoda

ga treba dobro izanalizirati.

- Dobar je trend da se uvedu

posebni ekološki porezi. Ali

treba napraviti kvalitetnu ana-

lizu i dobro odmjeriti koliki je

obimi na koje proizvodnje tre-

ba uvesti porez. Kada dublje

uđemo u analizu, tada bismo

mogli neštovišeotomegovori-

ti –kazao jeministar.

ŠefMisijeMMF-uuCrnoj Go-

riMartinPetri protekle sedmi-

ce je na pres konferenciji u

Podgorici predložio Vladi da

uvede ekološki porez na za-

gađivače - oni koji emitujuugl-

jen-monoksid, ugljen-dioksi-

da i druge štetne materije. On

jeocijeniodanatajnačinVlada

treba da stvori prostora za

smanjenje fiskalnog opte-

rećenja na zarade.

MMFje,podsjetimo,predložio

Vladi i da smanji fiskalnoopte-

rećenje na zarade, odredi neo-

porezivi iznos, preispita izu-

zeća od PDV i poreza na dobit

preduzeća, više se oslanja na

oporezivanje potrošnje i te-

meljno radi na smanjenju jav-

nog duga.

Podsjetimo da i sada u Crnoj

Gori postoji obaveza zagađiva-

ča da plaćaju naknadu, ali ne i

porez.Zakonoživotnojsredini

koji se primjenjuje od avgusta

2016. predviđa mogućnost da

opštine propišu naknadu po

osnovu zagađivanja životne

sredine, ali od toga nema efek-

ta.Timzakonomjepredviđeno

i formiranje ekološkog fonda,

pa i od toga još nema ništa.

Računica koju je prije godinu

dana za naš list saopštio pred-

sjednik opštine PljevljaMirko

Đačićpokazujedabipoosnovu

eko naknade, koju su odredili

napetodstogodišnjegprihoda,

četiri kompanije - Termoelek-

trana, Rudnik uglja, Gradir

Montenegro i Vektra Jakić,

koje su prepoznate kao najveći

zagađivači životne sredine u

ovom gradu, trebalo da plate

osammiliona eura.

MJERE

Profesor na Fakultetu za me-

nadžment u Herceg Novom i

ekonomskianalitičardrVasili-

jeKostić kaže da u startu treba

reći da su o mjerama koje je

predložioMMF i njihovoj dje-

lotvornosti u stručnoj i široj

javnosti mišljenja suprotstav-

ljena.

-Mjere koje jeMMF preporu-

čio odražavaju njihovo glediš-

te na djelotvornost fiskalne

politike u našim uslovima, što

apriori ne znači da su dobro

operacionalizovane i da su

sprovodljive.

Neophodno ih je sagledati u

svijetlu prioriteta naše eko-

nomske politike - značajanog

ekonomskog rasta u dugom

roku, smanjenja nezaposle-

nosti, odnosno povećanja za-

poslenosti i svođenju javnog

dugauprihvatljiveokvire - ka-

žeKostić.

Apsolutno je, dodaje on, dobra

strategija oporezovati ono što

proizvodi negativne uticaje na

druge subjekte – a poreski re-

laksirati ono što je dobro.

- Oporezovanje zagađivača ži-

votne sredine samo po sebi je

dobro, a dodatna korist jeste

što se time stvaraju preduslovi

za rasterećenje zarada kroz

kompenzovanje nedostajućih

poreskih prihoda - dva efekta

sa izuzetnimmultiplikativnim

potencijalnim uticajem na či-

tavodruštvo - kažeKostić.

OPTEREĆENJE

On smatra da je potrebno po-

većano oporezivanje onih koji

imaju najviše i relaksiranje

onihkoji imajumnogomanje.

-Tobiunaprijediloekonomski

rast i društvenu pravednost.

Oporezovati kompanije ili

korporacije koje ne reinvesti-

raju u Crnu Goru, a relaksirati

one koje to čine, oporezovati

zagađivače, one koji devasti-

rajuće koriste prirodne resur-

se ili ih ne koriste efikasno…-

ocijenio jeKostić za naš list.

Smanjenje fiskalnog opte-

rećenja na zarade značajno bi

podstaklo privredu i imalo vi-

šestruke koristi zanju i ekono-

miju u cjelini - smanjila bi se

siva zona, povećalo bi se zapo-

šljavanje, a time i ukupna traž-

nja kroz povećanje potrošnje.

Povećala bi se ekonomska ak-

tivnost, a time i stvorili uslovi

za viši standard građana...

-Bilobinaivnovjerovatidasve

ovonijepoznatoVladi. Pazaš-

to se onda tome i ne pribjega-

va?

Neki odnajvažnijihrazlogasu:

nesrazmjerno velika i nefunk-

cionalna administracija, izu-

zetno loš odnos broja zaposle-

nih i bro j a penz i onera ,

neefikasan zdravstveni sek-

tor… To predstavlja jedne od

glavnih razloga značajnog po-

reskog zahvatanja. To čini oz-

biljnu barijeru poreskom ras-

terećenju privrede o kome

govorimo svi, ne samo MMF,

naročito u kratkom roku. U

svakomslučaju, bez kretanja u

tomsmjeruboljitakćebitispor

- smatraKostić.

Unapređivanje sistema PDV-a

jedna je od dobrih preporuka

MMF-a.

- Ali se treba locirati samo na

unapređenja poreske stope,

kroz eliminisanje izuzeća i/ili

niže stope - kada su u pitanju

povlastice investitorima, kada

seradio stranimkompanijama

koje ne reinvestiraju profit u

Crnu Goru, kada su u pitanju

transferi sredstava koji mogu

bit izraz poreskih izbjegavanja

islično.Nebihulaziouukidan-

jenižeporeskestopenapotroš-

nju jerbi toznačajnouticalona

sniženje i onako niskog stan-

darda velikog broja građana.

Osimtoga,korekcijanižestope

porezanavišeznačilobidodat-

no opadanje tražnje a to bi

imalo loše makroekonomske

implikacije – pritisak na neza-

poslenostkrozsporijiekonom-

ski rast - upozorava ovaj profe-

sor.

Kostićsmatradageneralnopo-

TragomprijedlogaMMF-a da Crna Gora uvede poreze na emisije štetnih

Zagađivačmo

ali će sevidjet

Nezavisni poslanik i bivši

predsjednik skupštinskog

Odbora za ekonomiju Alek-

sandar Damjanović Pobjedi je

kazao da smanjenje optere-

ćenja na zarade ne zavisi od

uvođenja novih nameta, ali

da bi oporezivanje zagađiva-

ča imalo punog smisla samo

ako bi se novac koristio za

smanjenje emisija.

- Smanjenje opterećenja

na zarade ne zavisi od uvo-

đenja novih nameta koliko

od ozbiljnog dogovora

zaposlenih i poslodavaca da

se legalizuje rad ,,na crno“ i

rad ,,na sivo“, gdje se dopri-

nosi plaćaju na minimalnu

zaradu, a ostatak na ruke.

Samo taj dogovor uz ozbiljno

posredovanje izvršne vlasti

garantuje da se u određenom

zakonskom roku da prostor

poslodavcima da prijave

zaposlene, uz istovremeno

smanjivanje doprinosa i

povećanje minimalne zarade.

Nakon tog roka bi država pri-

mijenila ozbiljne sankcije za

one koji bi i dalje nastavili sa

neprijavljivanjem zaposlenih -

kaže Damjanović.

On podsjeća da zakonska

obaveza ,,zagađivač plaća“

nije zaživjela.

- Uvođenje principa ,,zaga-

đivač plaća“ koji, uprkos

zakonskimpretpostavkama

vezanim za eko naknadu,

nikada nije zaživio u Crnoj

Gori, ima punog smisla isklju-

čivo ukoliko bi prikupljena

sredstva od zagađivača

poput Elektroprivrede, Rud-

nika uglja, KAP-a i ostalih išla

u namjenski fond, koji bi se

isključivo koristio za saniranje

ozbiljnih posljedica koje su ti

zagađivači napravili u svom

okruženju poslujući decenija-

ma bez neophodne brige za

zaštitu životne sredine - ocije-

nio je Damjanović.

Damjanović:Rasterećenjezarada

nezavisiodnovihnameta

Ministar Darko Radunović:

Dobro je da se uvedu

ekološki porezi, ali treba napraviti kvalitetnu analizu

Dr Vasilije Kostić:

Oporezovanje zagađivača je

dobro, a dodatna korist je što se stvaraju preduslovi

za rasterećenje zarada kroz kompenzovanje

nedostajućih poreskih prihoda

VasilijeKostić

DarkoRadunović

Sa sastankauBeogradu

Planirano je da se u

2018. godini prvi put

organizuje ovako

važanmeđunarodni

skupuCrnoj Gori

podpokroviteljst-

vomUNESCO-a u

okviru kojeg će se

vršiti istraživanja i na

područjuNikšićkog

polja, izvorišta Bolje

sestre, Skadarskog

jezera, ali i Crnogor-

skog primorja

resursima.

-IzgradnjavodozahvataBo-

lje sestre za potrebe regio-

nalnog vodovodnog sistema

je najveći implementirani

regionalni projekat vodo-

snabdijevanja u posljednjih

četvrt vijeka na cijelomkar-

stuMediterana i Jugoistoč-

ne Evrope. I ovakvo prizna-

nj e od međunarodnih

eksperata pod pokrovitelj-

stvom UNESCO-a i Među-

narodnog udruženja hidro-

geologa ukazuje na globalni

značaj vodnih kapaciteta

kojim raspolaže Crna Gora,

ali i još jednu potvrdu

ispravnosti vizije Vlade Cr-

ne Gore da se na jedan teh-

ničko-tehnološki veoma

kompleksan način riješi vi-

šedecenijski problemnedo-

statka pitke vode na Crno-

gorskom primorju. Ovo

sada, takođe, pretpostavlja i

globalnu odgovornost Regi-

onalnog vodovoda i Crne

Gore na planu održivog

upravljanja sveukupnim

vodnim resursima, ali i do-

datnojačanjekapacitetaRe-

gionalnog vodovoda u cilju

zaštite i razvoja izvorišta

Bolje sestre - dodao je Je-

vrić.

SPORAZUM

NaRudarsko-geološkomfa-

kultetu Univerziteta u Beo-

gradu potpisan je sporazum

o saradnji kojim je definisa-

na saradnja ovog fakulteta i

Regionalnog vodovoda, ali i

Građevinskog fakulteta iz

Podgorice kao i Zavoda za

geološkaistraživanjaizPod-

gorice. Planirano je da se u

2018. godini prvi put orga-

nizuje ovako važan među-

narodni skup u Crnoj Gori

pod pokrov i t e l j s t vom

UNESCO-a u okviru kojeg

će se vršiti istraživanja i na

području Nikšićkog polja,

izvorišta Bolje sestre, Ska-

darskog jezera, ali i Crno-

gorskog primorja.

- Tokom sastanka na Rudar-

sko-geološkomfakultetuvo-

đeni su i razgovori o rezulta-

timaprojektaWOKAM, koji

je realizovan pod pokrovi-

teljstvomUNESCO-a i Nje-

mačkog geološkog zavoda

koji je završen2017. kroz pe-

togodišnji naučno-istraži-

vački rad i koji je ishodovao

mapiranjem 150 najznačaj-

nijih karstnih izvora na svi-

jetu. A Bolje sestre su kvali-

t e tom vode, ko j om se

regionalno snabdijevaju po-

trošači naCrnogorskompri-

morju, sasvimopravdale sve

veoma složene metode koje

su primijenjene prilikom

izrade vodozahvata na izvo-

rištu - istakao je prof. dr Zo-

ranStevanović.

R.P.

AleksandarDamjanović