Previous Page  9 / 48 Next Page
Information
Show Menu
Previous Page 9 / 48 Next Page
Page Background

9

Pobjeda

Ponedjeljak, 22. januar 2018.

Aktuelno

PODGORICA

–Broj pušača

uCrnoj Gori porastao je za

4,5odstouodnosunaprije

pet godina, aumlađemuzra-

stuženeprednjačeukonzu-

miranjuduvanskihproizvo-

dauodnosunamuškarce,

pokazujurezultati istraživa-

njakoje je lani sproveo Insti-

tut za javnozdravlje.

-Uodrasloj populaciji starosti

od 15 do 64 godina, bilježi se

povećanje zastupljenosti sta-

novnika koji puše, od 31 odsto

2012. godine, na 35,4 odsto.

Navedenipodacizabrinjavaju,

posebno zbog toga što je u Cr-

noj Gori, do posljednjeg istra-

živanja evidentiran trend pa-

da konzumenata duvanskih

proizvoda – kazala je Pobjedi

prof. dr Agima Ljaljević, di-

rektoricaCentrazapromociju

zdravlja u Institutu za javno

zdravlje i nacionalna koordi-

natorka za kontroluduvana.

Kada se podaci o brojupušača

uporede sazvaničnimpodaci-

ma o broju stanovnika, ispada

da je na nikotinu više od

220.000građanaCrneGore.

Brojkeneumoljive

Ona ističe da navedeno istra-

živanje pokazuje da je 17,1 od-

sto nepušača nekada tokom

životakoristiloduvanskepro-

izvode, pa je samo 47,6 proce-

nata, tokomcijelog života ap-

stiniralo odpušenja.

- Zastupljenost pušenja u od-

nosunapol iznosila je36,2od-

sto među muškarcima i 34,5

odsto među ženama, što uka-

zuje na posebno značajan

trend povećavanja ove pojave

među ženama. Pri tome, treba

naglasiti da je u populaciji

mlađih žena, starosti između

15 i 24godine, prevalencijave-

ća, za čak jedan odsto nego

među muškarcima iste staro-

sti. Činjenica je da su kulturo-

loške i sociološke prilike uslo-

vile promjene u ponašanju

žena u Crnoj Gori, koje je, na

žalost, neusklađeno sa zdrav-

ljem. Stoga je razumljivoda se

komplikacije upotrebe du-

vanskih proizvoda javljaju u

sve ranijoj životnoj dobi, a

zbogpušenjaženautrudnoćii

tokom ranog razvoja djeteta

komplikacije su često eviden-

tne i dječijemdobu – ocijenila

je dr Ljaljević.

Sagovornica ukazuje da trend

povećanja broja korisnika du-

vanskihproizvodameđumla-

dima većine zemalja okruže-

nja nijemimoišaoni nas.

- Trend uvćanja broja pušača

kod mladih potvrdila su sva

prethodna istraživanja. Broj

korisnika duvanskih proizvo-

da jeznačajnopovećan imeđu

pe t nae s t ogod i šn j ac ima

(GYTS) i među šesnaestogo-

dišnjacima (ESPAD), kao i

onima starosti od 15 do 24 go-

dine (ovo je životna dob kada

najveći broj konzumenata po-

činje sa korišćenjem duvan-

skihproizvoda) –kaže ona.

Problemmeđuosnovcima

Posebno je, ističe sagovornica,

povećanazastupljenostmladih

pušača muškog pola i iznosi

oko 11 odsto među petnaesto-

godišnjacima, što je dvostruko

više u odnosu na prethodno

istraživanje.

- Zastupljenost među šesnae-

stogodišnjacima iznosila je 18

odsto,štojeznačajnovišenego

uprethodnomistomistraživa-

nju. Kod djevojaka je zastu-

pljenost niža, ali se bilježi ten-

dencijapovećanja, dabi nakon

16. godine zastupljenost upo-

trebe duvanskih proizvoda bi-

lavećanegokodvršnjakamuš-

kog pola –navodi Ljaljević.

Prema njenim riječima, istra-

živanje je pokazalo da je u Cr-

noj Gori povećan broj mladih

koji su eksperimentisali duva-

nomtokomživota.

- Osim toga, smanjena je i sta-

rost korisnika pri prvomkori-

šćenju duvanskih proizvoda.

Ispitanici su naveli da je izra-

žena dostupnost duvanskih

proizvoda u Crnoj Gori, čime

seobjašnjavapočetakkorišće-

nja u ranoj dobi, ali i visoka

prevalencija – ističe sagovor-

nica.

Kršenjenormi

Prema njenim riječima, nave-

deni podaci ukazuju da se

mjere ograničenja upotrebe

duvanskih proizvoda ne pri-

mjenjuju adekvatno i dosljed-

nouCrnoj Gori.

- Ograničenje upotrebe du-

vanskih proizvoda na javnim

mjestima je prestalo da se

sprovodi, čime se omogućilo

korisnicima da slobodno, bez

sankcija, upotrebljavaju du-

vanske proizvode na javnim

mjestima, uključujući i ona na

kojima borave djeca i mladi

(igraonice, kafići, restorani…).

Pored toga, ranija zabrana re-

klamiranja, promocije i nuđe-

nja duvanskih proizvoda više

se striktno ne primjenjuje, što

ima efekte na formiranje sta-

vovamladihopušenju–navo-

di dr Ljaljević.

Dodaje da je istraživanje po-

kazalo da najveći broj mladih

smatra da se duvanski proi-

zvodi veoma lako nabavljaju i

da su njima dostupni, iako je

zakonskazabranaprodajedu-

vanskihproizvodamaloljetni-

cima na snazi.

- Mogućnosti kupovine du-

vanskih proizvoda nemaju

ograničenja, čak i u slučajevi-

ma kada se radi o djeci kojima

je jednostavno utvrditi malo-

ljetnost.Cijenecigaretasupo-

većane, ali još uvijek nijesu

dostigle vrijednosti po kojima

se prodaju u zemljama u koji-

ma kontrola duvana ima dugu

tradiciju - kažeLjaljević.

Ona naglašava da mladi kao

pozitivan primjer navode da

se smanjuje izloženost pasiv-

nom uticaju duvanskog dima

ukućama, ali su, ipak, izloženi

uticaju na javnim mjestima

zbog neimplementacija za-

konskihodredbi.

Novi zakon

-ZbogsveganavedenogMini-

starstvo zdravlja je iniciralo

definisanje i usvajanje novog

Zakona o ograničenjuupotre-

beduvanskihproizvodačijom

realizacijomćeseobezbijediti

zaštita populacije, a posebno

djece i mladih od pogubnih

uticaja duvanskog dima – na-

vela je dr Ljaljević.

Ona je napomenula da, pored

implementacije odredbi o

ograničenju upotrebe duvan-

skih proizvoda, kojima se re-

gulišu sve sfere kontrole upo-

trebe duvanskih proizvoda,

vrlo je značajno da se obezbi-

jedi sprovođenje zdravstve-

no-vaspitnih programa za

mlade kroz redovne nastavne

kurikulumeodstraneosposo-

bljenih edukatora.

-Na ovaj način će se omogući-

ti stvaranje uticaja na znanje,

vrijednosti i stavove, a time i

na ponašanje djece u odnosu

na problem pušenja – zaklju-

čuje drAgimaLjaljević.

I.PERIĆ

PODACI ZABRIGU:

Broj pušača u Crnoj Gori porastao blizu pet odsto za pet godina

Više od 220.000

građana na

nikotinu

Svaki sedmi Evropljanin umre od duvana

Korišćenjeduvanskihproizvodakaorasprostranjenapojavausvjetskojpopula-

ciji odavno jepoprimilokarakteristikepandemije–upozoravadrLjaljević.

Onanavodi da, premapodacimaSvjetskezdravstveneorganizacije, i pored

činjenicedaseurazvijenimzemljamaZapadneEvropesmanjujebrojpuša-

ča,nasvjetskomnivoutajbrojimatendencijerasta,jerseznačajnopoveća-

njeupotrebeduvanskihproizvodabilježi umnogoljudnimzemljama.

-Ovakvakretanjauoblasti upotrebeduvanskihproizvoda rezultiralasuglo-

balnimpovećanjemvrijednosti prevalencije pušenja. Posljednji raspoloživi

podaci pokazuju da prevalencija upotrebe duvanskih proizvoda u svijetu

iznosi 1 milijardu i 250miliona, dok su u Evropi pušači zastupljeni sa 35 odsto

međumuškarcima i 25odstomeđuženama. Posljediceovakoraširenepo-

javesualarmantne, jerpremadostupnimpodacima, duvanski dimusvi-

jetuubija preko4,5miliona ljudi, a uEUoko650.000 svake godine. Pri

tome,trebanaglasitidajošnajmanje19.000građanaumireodposlje-

dica pasivnog pušenja. Može se zaključiti da se u prosjeku svaka

sedmasmrtuEvropimožepripisati duvanu– ističeLjaljević.

Prema njenim riječima, pogubni uticaji nastali zbog nevoljnog

udisanjaduvanskogdimaposebnosuizraženikoddjeceimladih.

-Vrlojeznačajnonaglasitidasukomplikacijenastalezbogupo-

trebeduvanskihproizvodapreventabilnogkaraktera,štozna-

čidaseadekvatnimikompetentnimmjeramamoguspriječiti.

Trećina puši

više od kutije

cigareta

dnevno

Najveća vrijednost preva-

lencije pušenja u stanovniš-

tvu Crne Gore evidentirana

je u populaciji starosti od 45

do 54 godina, a iznosila je

gotovo 45 odsto, pokazalo

je istraživanje Instituta za

javno zdravlje Crne Gore.

U toj starosnoj populaciji,

navodi dr Agima Ljaljević,

najviše je onih koji su ikada

u životu koristili duvanske

proizvode.

- Prevalencija pušenja u

gradskoj i seoskoj populaciji

se ne razlikuje značajno, a

ni stepen obrazovanja nije

ograničavajuća komponen-

ta za konzumiranje duva-

na. Najveći broj pušača

dnevno konzumira

između 10 i 20 ciga-

reta, ali gotovo

svaki treći pušač

konzumira više

od 20 cigareta

dnevno – kaže

sagovornica.

Gotovo 11 odsto

petnaestogodišnjaka

puši, među

šesnaestogodišnjacima čak

18 procenata, a djevojke nakon

16. godine češće konzumiraju

duvan nego vršnjaci. U ukupnoj

populaciji pušači čine 35,4 odsto

stanovništva – upozorava dr

Agima Ljaljević iz Instituta

za javno zdravlje

AgimaLjaljević

36,2odstopušačameđumuškarcima

Jalovefekat

zabrane

pušenja