Table of Contents Table of Contents
Previous Page  10 / 48 Next Page
Information
Show Menu
Previous Page 10 / 48 Next Page
Page Background

10

Pobjeda

Ekologija

Ponedjeljak, 15. januar 2018.

PODGORICA

Kaodirektna

posljedica industrijske, voj-

ne ili poljoprivrednedjelat-

nosti širomsvijeta, sve jeviše

neočišćenihpovršina te za-

gađenihvodenih tokova. Tlo

učestaloprima, veže i zadr-

žava štetnematerije i ako

unos tihpolutanatapređe

određenugranicu, tlopoči-

njepredstavljati zdravstveni

rizik. Saniranjekontaminira-

nog tlakonvencionalnimme-

todamakao što su iskopava-

nje i uklanjanje zagađenog

tla je čestopreskupo, tepri-

mjenjivo samonamanjim

površinama. Takođe, kon-

vencionalnemetode tretira-

no tločestočineneplodnimi

nepogodnimzapoljopri-

vrednuproizvodnjuzbog

oštećenjamikroflore.

Strategija

Upravo zbog toga od 2014. go-

dine u Crnoj Gori u nekim

oblastima životne sredine (ot-

padne vode, otpad) primjenju-

ju se alternativne tehnologije.

Vlada je tada usvojila Strategi-

juekoremedijacijeuCrnojGo-

ri saAkcionimplanomza peri-

od2014-2020.

Kako je za Pobjedu objasnila

rukovodilac Direkcije za ko-

munalni razvoj u Direktoratu

za upravljanje otpadom i ko-

munalni razvoj uMinistarstvu

održivog razvoja i turizma mr

Snežana Didanović, ekoreme-

dijacija znači sanacija životne

sredine i to je proces kojim se

djelovanjem biljaka i mikroor-

ganizama zagađeno ili konta-

minirano područje, odnosno

lokacija vraća u prvobitno pri-

Alternativne tehnologije u oblasti zaštite životne sredine

Sanacije

deponija

otpada

mnogo

je inije

Didanović objašnjava da

Strategija ekoremedijacije

u Crnoj Gori rješava ozbilj-

ne probleme u životnoj

sredini.

- Uvođenje zelenih tehno-

logija i ekoremedijacijskog

koncepta u rješavanje

ozbiljnih problema u život-

noj sredini u integrisanoj je

formi sa postojećim sektor-

skim strategijama - kazala

je Didanović naglašavajući i

smanjenje troškova realiza-

cije projekata, što se najbo-

lje može vidjeti na primjeru

cijene sanacije deponija

otpada koji je višestruko

manji u odnosu na klasična

rješenja, kao i na projektu

izgradnje sistema za tre-

tman otpadnih voda Šavni-

ka, gdje je cijena realizacije

2 3 puta manja u odnosu na

prvobitno planirano.

- Velika prednost je i dostu-

pnost fondova koji inansi-

raju slične projekte. Primjer

inansiranja izgradnje

sistema za tretman kanali-

zacionogmulja na postro-

jenju za tretman otpadnih

voda u Mojkovcu, koji je u

punom iznosu obezbijeđen

iz donacije UNIDO-a i prvi

je takav sistemna Balkanu -

kazala je Didanović.

rodno stanje, na način koji

nije štetan za ljude i život-

nu sredinu.

- Prvi biljni sistem za

tretman kanalizaciong

mulja na Balkanu iz-

građen je upavo u

Mojkovcu, a projekto-

vanjeiizgrađenuskla-

du sa ugovorom koji je

Ministarstvo održivog

razvojapotpisalosaUNI-

DO-om (Organizacija Uje-

dinjenihnacijaza industrijski

razvoj) 2014. godine, a sistem

funkcioniše od 2016. godine.

OpštinaMojkovac je dugoroč-

no riješilapitanje tretmana ka-

nalizacionog mulja sa postro-

jenjazatretmanotpadnihvoda

- ističeDidanović.

Kaouzorzaprimjenutehnolo-

gije tretmana mulja na tršča-

nimpoljima u ovoj opštini bila

jeDanska.

- Proces se odvija na taj način

što biljke tokom prečišćavanja

koriste materije iz otpadnog

mulja i vode kao hranu, unose

kiseonik i na taj način je preči-

šćavaju, dok se važan dio pro-

cesa odvija na samom supstra-

tu uz pomoć različite vrste

mikroorganizama. Ovaj sistem

nalaziseukrugupostrojenjaza

tretmanotpadnihvoda, akana-

lizacionimulj se sanjegadirek-

tno pumpa na sistem za tre-

tmanmulja, čimsevršiuštedas

obzirom na to da nema tran-

sporta van kruga postrojenja -

kazala je naša sagovornica.

Didanović ističe da se nadaju

da će ovaj način tretmana ka-

nalizacionogmuljazaživjetiiu

drugim opštinama u našoj ze-

mlji jer surješenjakvalitetna, a

Smanjeni troškovi, a

postignuti standardi

Usvajanjem Strategije ekoremedijacije od strane Vlade, naša

zemlja koristi ekoremedijacijske mjere za unapređenje stanja

u životnoj sredini.

- Veliki broj projekata realizovan je uz podršku donacija, što

znači da međunarodne organizacije alternativne zelene teh-

nologije vide kao ozbiljnumogućnost rješavanja problema u

životnoj sredini. Na realizovanimprojektima dokazano je da

se upotrebomovih tehnologija mogu ozbiljno smanjiti troš-

kovi izgradnje i održavanja, a ipak dostići zahtijevani stan-

dard. Za ekoremedijacijske mjere smatra se da su pogodne

po životnu sredinu budući da se realizacijomprojekta stvara

novi ekosistem, i zasnivaju se na kontrolisanimprocesima

koji se inače odvijaju u prirodi - kazala je Didanović.

troškovi realizacije niski u po-

ređenjusadrugimtehnologija-

ma. Kako je dodala, ekoreme-

dijacijskimmjerama može se

vršiti tretman otpadnih voda,

sanacija neuređenih odlagali-

štaotpada, tretmankanalizaci-

onog mulja, revitalizacije vo-

dotoka, prevencija od erozije,

zaštita vodoizvorišta, obnova

degradiranih površina zemlji-

šta, ublažavanjeefektapoplava

i suša i slično.

- Strategija ekoremedijacije u

Crnoj Gori predstavlja doku-

ment koji na sveobuhvatan na-

činanalizira stanje životne sre-

dine i predlaže rješenje

problema na ekonomski racio-

nalan i ekološki održiv način, a

u integrisanoj formi sa već va-

žećim sektorskim strategijama

- kazala jeDidanović.

Takođe, kako je dodala, akcio-

ni planovogdokumenta sadrži

idejna rješenja za konkretne

slučajeve i veći dio ovih mjera

već je realizovan ili u fazi reali-

zacije.

- Za sve investicije definisane

Akcionim planom, predviđa se

prihod od najmanje 50 odsto iz

donacija -naglašavaDidanović.

Ukoliko se osvrnemo na pri-

mjere drugih zemalja, vidjeće-

mo da je upotrebom ekoreme-

dijacijskihmjera saniranveliki

brojdeponijaotpadauSloveni-

ji i drugimzemljama, zatim iz-

građen veliki broj biljnih siste-

maza tretmanotpadnihvodau

Italiji, Francuskoj, Španiji i

Njemačkoj. Osim toga, u Dan-

skoj se većina kanalizacionog

mulja, proizvedenogna uređa-

jimazatretmanotpadnihvoda,

tretira na trščanim poljima na

preko140sistema, aovazemlja

ima najveći procenat ponovne

upotrebe kanalizacionog mu-

lja u poljoprivredi u Evropi,

radi dobrog kvaliteta.

Primjeri

-Brojnihprimjera imamo i kod

nas, pa je tako izgrađen i prvi

biljni sistem u Ozrinićima, u

dvorištuOsnovneškole„Rado-

je Čizmović“ sa tendencijom

da preraste u edukativni poli-

gon i uspješno funkcioniše od

Rješenje za

sve probleme

Didanović naglašava da se ekoreme-

dijacijama mogu riješiti različiti proble-

mi u životnoj sredini kao što su: tretman

otpadnih voda za manja naselja, sanacija i

rekultivacija odlagališta otpada, tretman

ocjednih voda sa deponija, zaštita izvora

vode za piće, zaštita i revitalizacija

vodotoka i degradiranih površina

(uticaj požara, erozije, kameno-

loma, kopova rudnika) i sl.

2013. godine. Ovaj projekat je

realizovan u potpunosti iz do-

nacije - kazala jeDidanović.

Takođe,kakoobjašnjava,razne

susvrheukojese tretiranimulj

može koristiti nakon određe-

nog vremenskog perioda, i to

za: sanaciju devastiranih povr-

šina, kopova rudnika, odlagali-

šta otpada, poljoprivredu itd.

- Takođe, imamo i biljni sistem

za tretman otpadnih voda u

Šavniku, a projekat je realizo-

van u skladu sa donatorskim

ugovorom o donaciji između

Ministarstvaodrživograzvojai

turizma i Centra za međuna-

rodnu saradnju Slovenije - ka-

zala jeDidanović. Ona dodaje i

da je ekoremedijacijskimmje-

rama izvršena sanacija neure-

đenog odlagalištauopštini Ža-

bljak i izgrađen sistem za

tretman kanalizacionog mulja

sasistemazatretmanotpadnih

vodaŽabljaka i Šavnika.

- Ovaj projekat je završen u

2017. godini. U fazi realizacije

je projektovanje i sanacija od-

lagališta otpada u Plavu eko-

remedijacijskim mjerama, a

realizacijaprojektaočekujese

dokraja2018. godine.Takođe,

u fazi realizacije je i projekto-

vanje i izgradnja postrojenja

zaprečišćavanjeotpadnihvo-

daunaseljuVranjina -kaza-

la jeDidanović.

Ekoremedijacija je sanacija životne sredine i to je

proces kojim se djelovanjembiljaka i mikroorganizama

zagađeno ili kontaminirano područje, odnosno lokacija

vraća u prvobitno prirodno stanje, na način koji nije

štetan za ljude i životnu sredinu – kazala je Didanović

Bazeni zakanalizacioni

mulj na Žabljaku

Biljni sistemza

tretmankanalizacinog

muljauMojkovcu

Biljni sistemza tretman

otpadnihvoda izgrađenzaOŠ

,,RadojeČizmović“ uOzrinićima

Biljni sistemza tretman

otpadnihvodauŠavniku

SnežanaDidanović

Šemabiljnog

sistemaza tretman

otpadnihvoda

Šema sanacijedeponije

Biljkepročišćavaju

zemljište

N.KOVAČEVIĆ